گنج

الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله

بخش ۱ - ذکر نفس الکلی نذیر ناصح و اهماله غرور فاضحاندر آمد چو ماه در شبگیربخش ۲ - صفت کلماتی که با نفس کلّی رود و جوابها که او گویدگفتم ای ایزد سرشته ز نوربخش ۳ - جوابها که با نفس کلّی گویدگفت من دست گرد لاهوتمبخش ۴ - اندر صفت مریدلب چو بگشاد پیر فرزانهبخش ۵ - اندر عذر انبساط گویدچون خرد در لبت به جان نگرمبخش ۶ - در چشم نگاه داشتن گوید قالَ النّبی علیه‌السّلام: النّظر سهم منِ سهامِ الشیطانآنچه بر تن قبول بر جان ردبخش ۷ - حکایتآن شنیدی که در گه عیسیبخش ۸ - اندر صفت خوب روی بدخوی گویدآنکه با نقشهای زیبااندبخش ۹ - اندر شرح خوب و زشت گویدخوب را از برای دستِ فراخبخش ۱۰ - اندر صفت شاهدان گویدشاهد پیچ پیچ را چکنیبخش ۱۱ - در مذمت شهوت راندنشهوت ار جانت بارّه باز کندبخش ۱۲ - اندر صفت خوب رویان و شاهدان گویدآن نگاری که سوی او نگریبخش ۱۳ - حکایتدید وقتی یکی پراگندهبخش ۱۴ - اندر مذمّت دنیا و وصف ترک اوکی بود جز به چشم ابله‌وشبخش ۱۵ - اندر طلب دنیاهرکه جست از خدای خود دنییبخش ۱۶ - اندر مذمّت کسانی که به جامه و لقمه مغرور باشندجامه از بهر عورت عامه استبخش ۱۷ - در طلب دنیا و غرور او گویدزینة اللّٰه نه اسب و زین باشدبخش ۱۸ - اندر مذمّت مال دوستسفله چون خواند رو به مهمانشبخش ۱۹ - اندر مذمّت شراب گویدمرد دینی شراب تا چکندبخش ۲۰ - حکایة و مثلگفت بهلول را یکی داهیبخش ۲۱ - حکایتگفت مردی ز ابلهی رازیبخش ۲۲ - التمثّل فی اکل الرّبا، اَکل الرّبا کمَن یأکل ناراللظیگفت روزی به جعفرِ صادقبخش ۲۳ - حکایتبه گدایی بگفتم ای نادانبخش ۲۴ - اندر نقص دنیا گویددنیی ارچه ز حرص دلبر تستبخش ۲۵ - اندر ترک دنیا و ریاضت نفس گویدای بلندان به عقل و جان شریفبخش ۲۶ - اندر بیان نسب آدمی من عرف نفسه فقد عرف ربهتو به قوت خلیفه‌ای به گهربخش ۲۷ - در حرص و شهوت و خشم گویدبر سه نوع از ستور و دیو و ددستبخش ۲۸ - در معنی آنکه عاقلان بی‌غم نباشندمعرفت را شرف پناهِ شماستبخش ۲۹ - در متابعت نفس و هواناکردن گویدای همه ساله هم به مایهٔ دیوبخش ۳۰ - در رنج و زیان جان از تنفاقه منمای بیش از این جان رابخش ۳۱ - در معنی آن گوید که آنچه خاکی است به خاک باز شودتنت از چرخ و طبع دارد سازبخش ۳۲ - اندر صفت نفس بهیمی و انواع شهواتسبب خشم و شهوت از لقمه‌ستبخش ۳۳ - اندر حشر و نشر الناس کما یعیشون یموتون و کما یموتون یحشرونتا تو زین منزل آدمی نرویبخش ۳۴ - فی التّمثّلدر طمع زین سگان مزبله پویبخش ۳۵ - ذکر اظهار حال آن سرای فی یوم‌القیامة فلا انساب بینهم یومئذ ولایتسائلونروز دین دستِ دست رس نبودبخش ۳۶ - فی ذکر انساب البشر من ارکان البشرآدمی گرچه بر زمانه مهستبخش ۳۷ - در انسانی و حیوانی گویدهست ترکیب نفسِ انسانیبخش ۳۸ - حکایت در این معنیپیش از آدم ز دست کوتاهیبخش ۳۹ - اندر آنکه آدمی پس از اشیاء و جهات پیدا آمداز هوا و ز طبع در انسانبخش ۴۰ - اندر بیان ظلومی و جهولی انسان کما قال‌اللّٰه تعالی: وحملها الانسان انّه کان ظلوما جهولاهیچ بدنامی آدمی را پیشبخش ۴۱ - فی مذمّة الدنیا واهانته و ترکه، من ترح فرحمرد کو عاشق دوگانه بُوَدبخش ۴۲ - حکایت و مثل فی لذّة الدنیا مع شدّة العقبیآن بنشنیده‌ای که در راهیبخش ۴۳ - اندر مذمّت بددلی و بددلمثلست این که در عذابکدهبخش ۴۴ - حکایت در شجاعت و غیرتاز زره بود پشتِ حیدر فردبخش ۴۵ - حکایت در این معنینه بپرسید از جحی حیزیبخش ۴۶ - اندر نکوهش شکم خواری و بسیار خوردناوّلین بند در رهِ آدمبخش ۴۷ - التمثّل فی ترک الدّنیا و قصّة روح‌اللّٰه و تجریدهروح را چون ببرد روح امینبخش ۴۸ - حکایت روح‌اللّٰه علیه‌السّلام و ترک دنیا و مکالمهٔ او با ابلیسدر اثر خوانده‌ام که روح‌اللّٰهبخش ۴۹ - فی ذمِ حبّ الدّنیا و منع شرب الخمرمی همی خور کنون به بوی بهاربخش ۵۰ - اندر مذمّت افعال زشت که از خویهای بهیمی است ذکر المثالب للتوقّی لا للقبول والتلقیآز را از درون خود پیوستبخش ۵۱ - در ذمّ مقابح و افعال نکوهیده و منع آنمبر این زندگی به صدرِ سعیربخش ۵۲ - التمثّل فی شأن اصحاب الغفلة و نظر السّوءآن شنیدی که در طواف زنیبخش ۵۳ - اندر صفت ربیع و تشبیهات گوید ذکر الربیع یحیی القلوب المیتة و یشرح الصدور الضیقةشُکر انصاف بر زبان بهاربخش ۵۴ - در تسویت پارسی و تازیفضل دین در رهِ مسلمانیستبخش ۵۵ - در بیان آنکه ادب به فارسی و عربی نیستعلم خوان تات جان قبول کندبخش ۵۶ - اندر خوردن شراب و خواصّ آن گویدمر سران را چو طامع و می خواربخش ۵۷ - اندر صفت نقص دنیامال بر کف چو پیل بر کشتیستبخش ۵۸ - التمثل فی اصحاب المغرورینآن شنیدی که بود مردی کوربخش ۵۹ - حکایتآن شنیدی که در ولایت شامبخش ۶۰ - حکایتخواست وقتی ز عجز دینداریبخش ۶۱ - حکایتبود در روم بلبل و زاغیبخش ۶۲ - حکایتبود در شهر بلخ بقّالیبخش ۶۳ - حکایتآن سلیمان که در جهان قدربخش ۶۴ - حکایتگفت در وقت مرگ اسکندربخش ۶۵ - حکایتآن شنیدی که با سکندر راد