گنج

بخش ۵۰۰ - وصل‌الفصل

۱۶ بیت
ز وصل الفصل بشنو گر برانیکه جمع‌الفرق باشد بیگمانی
ظهور وحدت آمد آن بکثرتز وحدت فصلها را هست وصلت
بمعنی اتحاد کثرت آمدتشتت را باو جمعیت آمد
هزاران گونه گل در گلستانندکه با هم مختلف اندر عیانند
بکشل و رنگ و فعل و طبع و تأثیرنماید مختلف هر یک بتصویر
ولیکن متحد در انتسابنداز آن نسبت که مستظهر بآبند
کجایی آب بر جا باغ و ورودیستنشان از اختلاف زوج و فردیست
به صورت گرچه با هم در تضادندبمعنی در کمال اتحادند
مثال است این نه مثل ارناقص آمدمثال نادر بجائی خالص آمد
بود پس وصل فصلی سر وحدتکه بر وی متحد شد حیث کثرت
بدینسان نیز فصل الوصل یکروظهور کثرت اندر وحدتست او
چو کثرت فاصله اندر تقاضاستز بهر و صل وحدت وین هویداست
تکثر گشت در کل مراتببآثار تعینها مناسب
که موجب مر تنوع را بحاصلظهور وحدت آمد در قوابل
یکی دان وجه وحدت را که یکتانماید مختلف اندر مرایا
بهر جائیست مرآتی معینز جمله گر یک وجه احسن