غزل شمارهٔ ۱۸۸۴

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)قافیه: رست۹ بیت

آن را که در وطن لب نانی میسرستسی شب ز ماه عید سرایش منورست

در خانه های کهنه بود مور و مار بیشحرص و امل به طینت پیران فزونترست

ارباب احتیاج اگر آبروی خویشگردآوری کنند، به از عقد گوهرست

هرگز نگردد آینه را دل به آب صافظلمت ز آب خضر نصیب سکندرست

در کنه ذات، فکر به جایی نمی رسددریای بیکنار چه جای شناورست؟

فردی که ساده است نیارند در حسابدیوانه را چه کار به دیوان محشرست؟

از بس گزیده است سلامت روی مراموج خطر به چشم من آغوش مادرست

در قطره ای چه جلوه کند بحر بیکنار؟در چشم مور ملک سلیمان محقرست

صائب به غیر نامه عالم نورد منهر نامه ای که هست و بال کبوترست

خلاصه

هوش مصنوعی: در این شعر به زندگی و مشکلات انسان‌ها اشاره شده است. شاعر به تفاوت‌های اجتماعی و اقتصادی پرداخته و نشان می‌دهد که افرادی که در وطن خود با کمبودها و سختی‌ها مواجه‌اند، نمی‌توانند از خوشی‌های واقعی زندگی بهره‌مند شوند. او به ناپایداری و زودگذر بودن زندگی اشاره می‌کند و به ارزش‌های انسانی مانند صداقت و سرمایه‌های درونی تأکید دارد. همچنین، شاعر نسبت به عواملی که بر تفکر و شناخت واقعی تأثیر می‌گذارند، هشدار می‌دهد و نشان می‌دهد که برخی چیزها، حتی اگر از نظر ظاهری جذاب باشند، در عمق به معنی واقعی خود بار معنایی ندارند. در نهایت، او به این نتیجه می‌رسد که ارزش‌ها و شناخت واقعی فراتر از ظواهر و وضعیت‌های ظاهری است.