غزل شمارهٔ ۸۹

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)قافیه: وست۹ بیت

بِتا هلاک شود دوست در محبت دوستکه زندگانی او در هلاک بودن اوست

مرا جفا و وفای تو پیش یکسان استکه هر چه دوست پسندد به جای دوست نکوست

مرا و عشق تو گیتی به یک شکم زاده‌ستدو روح در بدنی چون دو مغز در یک پوست

هر آنچه بر سر آزادگان رود زیباستعلی‌الخصوص که از دست یار زیباخوست

دلم ز دست به در برد سروبالاییخلاف عادت آن سروها که بر لب جوست

به خواب دوش چنان دیدمی که زلفینشگرفته بودم و دستم هنوز غالیه‌بوست

چو گوی در همه عالم به جان بگردیدمز دست عشقش و چوگان هنوز در پی گوست

جماعتی به همین آب چشم بیرونینظر کنند و ندانند کآتشم در توست

ز دوست هر که تو بینی مراد خود خواهدمراد خاطر سعدی مراد خاطر اوست

خلاصه

هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به عمق عشق و وابستگی به دوست اشاره دارد. او بیان می‌کند که زندگی و مرگ او به هم مرتبط است و محبت او به دوست به حدی عمیق است که هر نوع جفا یا وفا را یکسان می‌داند. همچنین او عشق و دوستی را به دو روح در یک بدن تشبیه می‌کند و می‌گوید که زیبایی‌هایی که بر دل آزادگان می‌گذرد، به ویژه از طرف محبوب، زیبا و دلنشین است. شاعر همچنین از تجربه خواب و خیالی درباره دوستش سخن می‌گوید و نشان می‌دهد که حتی در دنیا، همه چیز را از طریق عشقش درک می‌کند و می‌بیند. در پایان، سعدی می‌گوید که هدف او نیز در عشق، خوشنودی و رضایت دوستش است.