غزل شمارهٔ ۱۹۰۱

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)قافیه: وک۷ بیت

شرع هر دین بهرهٔ او نیست جز رفع شکوکقبضهٔ تیغی فرنگی ساخت با دندان خوک

گرچه حکم یک نفس سازست در دیر و حرمنالهٔ ناقوس با لبیک نتوان یافت‌کوک

از تکلف چون‌گذشتی رسم و آیین باطلستمشرب عریانی از مجنون نمی‌خواهد سلوک

غیر خوبان قدردان دل نمی‌باشد کسیعزت آیینه باید دید در بزم ملوک

دورگردون با مزاج‌کاملان ناراست استرشته سست افتد اگر باشدکجی در ساز دوک

کی رسد یارب به داد ما یقین نیستیصرف شد عمر طلب در انتظارکاش و بوک

جبریان محفل تقدیر پر بیچاره‌اندبا قضا بیدل چه سازد دست و پای لنگ و لوک

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر به بررسی مفهوم دین و اصول آن می‌پردازد و نشان می‌دهد که شک و تردید در دین تنها برای رفع بی‌اعتمادی است. شاعر با استفاده از استعاره‌هایی چون "قبضه تیغی فرنگی" و "دندان خوک"، به نقد ظاهرسازی و ریا در دین می‌پردازد. همچنین به این نکته اشاره می‌کند که برقراری ارتباط صحیح با خدا و جستجوی حقیقت باید فراتر از رسوم و مناسک ظاهری باشد. افت کیفیت دنیا و بی‌معنی بودن تلاش‌های بی‌ثمر نیز از دیگر مضامین شعر است. به طور کلی، شاعر به جستجوی یقین و حقیقت در زندگی اشاره می‌کند و به تأمل در سرنوشت و تقدیر انسان‌ها می‌پردازد.