شمارهٔ ۹۸ - چکامه
از عدل خویش قائمه ای ساخت ذوالجلالقائم اساس عدل بر آن نامش اعتدال
چون کرسی وجود بر آن پایه قائمستشد ایمن از زوال و فنا ملک لایزال
روح ستوده راست بر این پایه اتکاءعقل خجسته راست بر این پایه اتکال
بنواخت نفس ملهمه در این ستون سرودگسترد مطمئنه بر این طاق پر و بال
شد اعتدال طایر لوامه را جناحهست اعتدال توسن اماره را عقال
«الشیئی ان تجاوز عن حده » سرودوالا حکیم بخرد دانای بیهمال
یعنی ز اعتدال چو کاری برون فتدوارون کند اساس و گراید باختلال
گیتی ز اعتدال منظم کند اساسهستی ز اعتدال فراهم کند کمال
از اعتدال روح دمد ساغر شمولوز اعتدال روح دهد نفخه شمال
در عالم طبیعت اگر اعتدال نیستاضداد را بهم نبود فعل و انفعال
ور اعتدال قابله ممکنات نیطفل وجود را نه رضاع است و نه فصال
«ذومرة » شد رسول ازیرا که می نرستسروی بباغ حسن چو قدش باعتدال
تا اعتدال کم نشود مصطفی شدیگاهی انیس عایشه گه مونس بلال
قد الف اگر نشدی معتدل دگرکی ساختی ز شکل الف باء و جیم و دال
گر جذب آفتاب و زمین معتدل نبودپیدا نمیشد هیچ شب و روز و ماه و سال
ور معتدل نبود هواگاه فروردیندر باغ گل نرستی و در بوستان نهال
تعدیل وزن و گردش خاک از جبال شدتا بر به یک و تیره کند سیر و انتقال
خورشید چو ز خط معدل برون رودوصفش باصطلاح دلوک است یا زوال
عشق ار باعتدال نه یکسوی آن هوسسوی دگر جنونشد و زشتست هر دو حال
عقل ار باعتدال نه حمق است و جربزهاز حمق وزر زاید و از جربزه زوال
نور ار باعتدال نتابد شود دو چشماز تنگی و فراخی محتاج اکتحال
«داء الملوک والفقرا» وصف نقرس استکاین درد مهلک و مرض مزمن عضال
شه را رسد ز راحت و درویش را ز رنججز این دو کس نیابد ازین درد گوشمال
اسراف و بخل هر دو قبیحند و اقتصادباشد باتفاق پسندیده از رجال
کز اقتصاد مال و شرف باقیند لیکامساک خصم فخر شد اسراف خصم مال
جبن است عار و هست تهور نشان جهلحد وسط شجاعت مرد است در جدال
اضحوکه است الکن و مهذار مسخرهحد وسط فصاحت مرد است در مقال
بهتر ز عمر چیست در آنهم چو بنگریشد پیر سالخورده کم از پور خردسال
ای دل باعتدال گرا کاعتدال راشد مذهبی ستوده و شد مشربی زلال
مشرب گر اعتدال نه زهر است یا شرنگمذهب گر اعتدال نه کفر است یا ظلال
ما اعتدالیان مه بدریم و دیگراندر اوج خویش گاه محاقند و گه هلال
اندر فلک محرک خیریم چون نجوماندر زمین معدل سیریم چون جبال