بخش ۲۰ - جواب به سوال دوم

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)۷ بیت

کسی مرد تمام است کز تمامیکند با خواجگی کارِ غلامی

پس آنگاهی که ببرید او مسافتنهد حقّ بر سرش تاجِ خلافت

بقایی یابد او بعد از فنا بازرود ز انجامِ ره دیگر به آغاز

شریعت را شعارِ خویش سازدطریقت را دِثارِ خویش سازد

حقیقت خود مقامِ ذات او دانشده جامع میانِ کفر و ایمان

به اخلاق حمیده گشته موصوفبه علم و زهد و تقویٰ بوده معروف

همه با او ولی او از همه دوربه زیر قُبّه‌های سِتر مستور

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر به ویژگی‌های انسانی کامل و مقام بالای آن اشاره دارد. فردی که از تمام خواسته‌ها و مقام‌های دنیوی گذشته و در خدمت دیگران باشد، به بالاترین مرتبه می‌رسد و در می‌یابد که مقام حقیقی او فراتر از دنیا و مادیات است. او با شریعت، طریقت و حقیقت آشنا است و به اخلاق نیکو، علم، زهد و تقویٰ معروف است. در عین حال، این فرد با وجود برتری‌های خود، از سایرین دور است و در زیر پوشش‌هایی از حکمت و راز پنهان قرار دارد. این شعر بر اهمیت فراق از دنیا و نزدیکی به حقایق معنوی تأکید دارد.