بخش ۱۲ - قطعه

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)قافیه: اه۶ بیت

بجز از آتش دراز زبانبجز از خامه زبان کوتاه

کس نیارست کرد در عالمدو زبانی و سرکشی با شاه

لاجرم خاکسار و سرگردانآن به تون رفت و این به آب سیاه

در آن اندیشه مه بگداخت تن راکه بندد بر سمندش خویشتن را

خیالی چند کج باشد کزین عارتوان بستن بر اسب او به مسمار

عقابش را چو شد زاغ کمان جفتبه وصف الحال نیز این شعر می‌گفت

خلاصه

هوش مصنوعی: شعر به بررسی موضوع دوگانگی زبان و بی‌وفایی در برابر قدرت می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که هیچ‌کس نمی‌تواند در این دنیا با دو زبان زندگی کند و با شاه بی‌سبکی کند. در نهایت، انسان‌ها به دو سرنوشت مختلف تقسیم می‌شوند؛ یکی به آتش و دیگری به آب. شاعر همچنین به این فکر می‌کند که چگونه می‌تواند خود را از این وضعیت جدا کند، درحالی‌که در نهایت، هیچ راهی برای فرار از عار و ننگ وجود ندارد. در پایان، شاعر به وضعیت عقابی اشاره می‌کند که به زاغی تبدیل شده و بیانگر تغییر وضعیت و ناشایستگی است.