گنج

۶- آیات ۲۱ تا ۲۸

۵۸ بیت

وَ کَیْفَ تَأْخُذُونَهُ وَ قَدْ أَفْضیٰ بَعْضُکُمْ إِلیٰ بَعْضٍ وَ أَخَذْنَ مِنْکُمْ مِیثٰاقاً غَلِیظاً (۲۱) وَ لاٰ تَنْکِحُوا مٰا نَکَحَ آبٰاؤُکُمْ مِنَ اَلنِّسٰاءِ إِلاّٰ مٰا قَدْ سَلَفَ إِنَّهُ کٰانَ فٰاحِشَةً وَ مَقْتاً وَ سٰاءَ سَبِیلاً (۲۲) حُرِّمَتْ عَلَیْکُمْ أُمَّهٰاتُکُمْ وَ بَنٰاتُکُمْ وَ أَخَوٰاتُکُمْ وَ عَمّٰاتُکُمْ وَ خٰالاٰتُکُمْ وَ بَنٰاتُ اَلْأَخِ وَ بَنٰاتُ اَلْأُخْتِ وَ أُمَّهٰاتُکُمُ اَللاّٰتِی أَرْضَعْنَکُمْ وَ أَخَوٰاتُکُمْ مِنَ اَلرَّضٰاعَةِ وَ أُمَّهٰاتُ نِسٰائِکُمْ وَ رَبٰائِبُکُمُ اَللاّٰتِی فِی حُجُورِکُمْ مِنْ نِسٰائِکُمُ اَللاّٰتِی دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَکُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَیْکُمْ وَ حَلاٰئِلُ أَبْنٰائِکُمُ اَلَّذِینَ مِنْ أَصْلاٰبِکُمْ وَ أَنْ تَجْمَعُوا بَیْنَ اَلْأُخْتَیْنِ إِلاّٰ مٰا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اَللّٰهَ کٰانَ غَفُوراً رَحِیماً (۲۳) وَ اَلْمُحْصَنٰاتُ مِنَ اَلنِّسٰاءِ إِلاّٰ مٰا مَلَکَتْ أَیْمٰانُکُمْ کِتٰابَ اَللّٰهِ عَلَیْکُمْ وَ أُحِلَّ لَکُمْ مٰا وَرٰاءَ ذٰلِکُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوٰالِکُمْ مُحْصِنِینَ غَیْرَ مُسٰافِحِینَ فَمَا اِسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِیضَةً وَ لاٰ جُنٰاحَ عَلَیْکُمْ فِیمٰا تَرٰاضَیْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ اَلْفَرِیضَةِ إِنَّ اَللّٰهَ کٰانَ عَلِیماً حَکِیماً (۲۴) وَ مَنْ لَمْ یَسْتَطِعْ مِنْکُمْ طَوْلاً أَنْ یَنْکِحَ اَلْمُحْصَنٰاتِ اَلْمُؤْمِنٰاتِ فَمِنْ مٰا مَلَکَتْ أَیْمٰانُکُمْ مِنْ فَتَیٰاتِکُمُ اَلْمُؤْمِنٰاتِ وَ اَللّٰهُ أَعْلَمُ بِإِیمٰانِکُمْ بَعْضُکُمْ مِنْ بَعْضٍ فَانْکِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَ آتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنٰاتٍ غَیْرَ مُسٰافِحٰاتٍ وَ لاٰ مُتَّخِذٰاتِ أَخْدٰانٍ فَإِذٰا أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَیْنَ بِفٰاحِشَةٍ فَعَلَیْهِنَّ نِصْفُ‌ مٰا عَلَی اَلْمُحْصَنٰاتِ مِنَ اَلْعَذٰابِ ذٰلِکَ لِمَنْ خَشِیَ اَلْعَنَتَ مِنْکُمْ وَ أَنْ تَصْبِرُوا خَیْرٌ لَکُمْ وَ اَللّٰهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ (۲۵) یُرِیدُ اَللّٰهُ لِیُبَیِّنَ لَکُمْ وَ یَهْدِیَکُمْ سُنَنَ اَلَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ وَ یَتُوبَ عَلَیْکُمْ وَ اَللّٰهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ (۲۶) وَ اَللّٰهُ یُرِیدُ أَنْ یَتُوبَ عَلَیْکُمْ وَ یُرِیدُ اَلَّذِینَ یَتَّبِعُونَ اَلشَّهَوٰاتِ أَنْ تَمِیلُوا مَیْلاً عَظِیماً (۲۷) یُرِیدُ اَللّٰهُ أَنْ یُخَفِّفَ عَنْکُمْ وَ خُلِقَ اَلْإِنْسٰانُ ضَعِیفاً (۲۸)

و چگونه می‌گیرید آن را و بحقیقت رسیده برخی از شما به برخی و گرفتند از شما پیمان سخت (۲۱) و نکاح مکنید آنچه را نکاح کردند پدران شما از زنان مگر آنچه بتحقیق گذشت بدرستی که آن باشد کاری زشت و دشمنی و بدراهی است (۲۲) حرام کرده شد بر شما مادران شما و دختران شما و خواهرهاتان و عمه‌هاتان و خاله‌هاتان و دختران برادر و دختران خواهر و مادرانتان که شیر دادند شما را و خواهرانتان از شیر خوردن و مادران زنانتان و دختران که تربیت یافته‌اند در کنارهاتان از زنانتان که دخول کرده باشید بآنها پس اگر نبوده باشد که دخول کرده باشید بآنها پس نیست گناهی بر شما و زنان پسرانتان که باشد از پشتهای شما و آنکه جمع کنید میان دو خواهر مگر آنچه بحقیقت گذشت بدرستی که خدا باشد آمرزنده مهربان (۲۳) و شوهرداران از زنان مگر آنچه را مالک شد ایمانهاتان کتاب خداست بر شما و حلال کرده شد برای شما آنچه سوای آنست آنکه خواستگاری کنید بمالهاتان که شوهران حلال باشید نه زناکنندگان پس آنچه را متعه کردید از ایشان پس بدهید بآنها مهرهاشان را که فرض شده و نیست گناهی بر شما در آنچه راضی شدید بآن از بعد مهر واجب بدرستی که خدا باشد دانای درست کردار (۲۴) و آنکه استطاعت ندارد از شما بتوانگری که بزنی خواهد زنان آزاد ایمان‌دار را پس از آنچه مالک شد یمینهاتان از کنیزانتان که ایمان دارند و خدا داناتر است بایمانتان بعضیتان از بعضی است پس بزنی خواهید آنها را برخصت صاحبانشان و بدهید ایشان را مهرهاشان را بخوبی وقتی که باشید بازدارندگان خود از کار بد نه زناکاران و نه گیرندگان یارهای نهانی پس چون بزنی گرفته شدند پس اگر کنند کار بد پس بر ایشانست نیمۀ آنچه بر زنان آزاد است از عذاب آن از برای کسیست که ترسد از ضرر از شما و اگر صبر کنید بهتر است مر شما را و خدا آمرزنده مهربانست (۲۵) می‌خواهد خدا که بیان کند برای شما و هدایت کند شما را طریقهای آنان که بودند پیش از شما و توبه پذیرد از شما و خدا دانای درست کردار است (۲۶) و خدا می‌خواهد که توبه پذیرد از شما و می‌خواهند آنها که پیروی می‌کنند خواهشهای نفس را که میل کنید میلی بزرگ (۲۷) می‌خواهد خدا که سبک گرداند از شما و آفریده شده انسان ناتوان (۲۸)

زندگانی با زنان بایست نیکزآنکه زن در عیش مرد آمد شریک
ور که ز ایشان هست هیچ اکراهتانای بس اکراهی که شد دلخواهتان
هست یعنی اندر آن خیری کثیرحق نماید زهر را بر طفل شیر
ای بسا مکروه کآن را بر شماخیر گرداند ز حکمت ها خدا
پس به تفریق زنان صبر و درنگپیشه گیرید ار چه دل دارید تنگ
آن شما را هست بهتر از طلاقو اصلح آمد اتصال از افتراق
ور که میخواهید جفتی را بدلکرد بر جفت دگر اندر محل
داده اید آن را اگر مالی فزونچیزی از وی پس مگیرید از فنون
یا که گیریدش به بهتان و گناهبهر مالی بیدلیل و بیگواه
این چگونه می کنید از وی طلباین است تأکیدی به انکار و عجب
وآنگهی بعضی رسیده است از شمابعض دیگر را به تحقیق و رضا
وز شما بگرفته اند ایشان به امسعهد محکم وقت عقد و گاه لمس
هم مگیرید آن زنان کآبائتاندر نکاح آورده بودند از عیان
بر شما زوجۀ پدر باشد حرامجز که پیش از نهی از ربّ الانام
این عمل در نزد عقل معتمدفاحشه است و دشمنی و راه بد
قبح عقلی فاحشه است و کار زشتقبح شرعی مقت باشد در سرشت
قبح عرفی شد یقین سآء السبیلدر نظرها نیست ممدوح و جمیل
مادران و دختران و خواهرانبر شما باشد حرام از هر نشان
عمه ها و خاله ها نیز این چنینهم بنات اُخت و اَخ بر اهل دین
اُم و اخواتی که هست از راه شیرهمچنین باشد به حرمت ناگزیر
مادر زنها و دخترهایشانشد محرم بر شما فاش و نهان
ور که زن مدخوله نبود باک نیستهیچ از آن دامان تقوی چاک نیست
هم حرام است از پسرهاتان زنانآن پسرها که بود ز اصلابتان
جمع مابین دو خواهر نیست کیشجز هر آنچه از شما بگذشته پیش
بر فعال ماسلَف بر بندگانخود حق آمرزنده است و مهربان
وآنچه آنها محصنات ند از نساءبر شما باشد حرام و ناروا
محصنات اعنی که صاحب شوهرنددور و حاضر در نکاح دیگرند
جز زنانی که بر ایشان مالکیدگر به راه امن و ایمان سالکید
یعنی آزادند نی در عقد غیرمیتوان شد مالک آنها را به خیر
بر شما شد فرض از ربّ الاناماین مراعات از حلال و از حرام
خود حلال است ار که جویید از زنانغیر از آنهایی که آمد در بیان
خرج مال خود کنید اندر حلالدور باشید از زنان بد فعال
بهره چون بردید بدهید اجرشانآنچه باشد بی زیان و زجرشان
بر شما نبود گناهی بیگمانگر شوید از یکدگر راضی بر آن
بعد از آنچه فرض شد یعنی صداقوآنچه باشد شرط تزویج از تفاق
حق در افعال است دانا و حکیمنظم را بنهاد بنیادی قویم
وآنکه نبود مستطیع از روی مالبر نکاحی کوست نیکوتر به حال
پس به وسع خود که دارید آن به دستاز زنان گیرید بر میلی که هست
زآن کنیزان که بوند از مؤمناتنفقه کم خواهند و کسوت در حیات
حق به ایمان شما داناتر استبعضی از بعضی اگر بالاتر است
نزد حق نیکوست ایمان و ادبنی که مال و زینت و نام و نسب
این نسبها نزد حق ناید به چیزکیست تا او از ره ایمان عزیز
پس درآرید از طریق سهلشاندر نکاح خود به اذن اهلشان
اجرشان را هم به نیکویی دهیدپارسایند ار که نی شوم و پلید
هم نگیرید از نهانی دوستانعِرض خود دارید محفوظ از زیان
ور که آیند آن کنیزان بر زنانصف حد حرّ بر او باشد روا
این نکاح از ترس آن باشد که تاکس نیفتد بر فساد و بر زنا
ور شکیبایی کنید آن بهتر استمر شما را زآن نکاحی کابتر است
حق به خلقان جمله آمرزنده استهم رئوف و مهربان بر بنده است
خواهد او روشن نماید راه راستبر شما آنسان که از هادی سزاست
راه آنان کز شما بودند پیشتوبه بپذیرد، بود جرم ار که بیش
اوست دانا بر امور مرد و زنراست کردار اندر افعال و سنن
حق تعالی خواهد از بهر شماتا که سویش بازگردید از ولا
یا که چیزی را که آن باشد سببسوی توبه خواست بهر بنده رب
وآنکه باشد تابع میل خلافخواهد از ره مر که یابید انحراف
بر زنا ء آلوده گردد ذیلتانهم شود بر قبح و فحشا ء میلتان
خواست بار جرمتان را حق خفیفزآنکه دید آنسان بود خرد و ضعیف
آفریده گشته است انسان ز خاکخاک هم باشد ضعیف و دردناک