گنج

۸- آیات ۷۱ تا ۷۵

۲۴ بیت

وَ اَللّٰهُ فَضَّلَ بَعْضَکُمْ عَلیٰ بَعْضٍ فِی اَلرِّزْقِ فَمَا اَلَّذِینَ فُضِّلُوا بِرَادِّی رِزْقِهِمْ عَلیٰ مٰا مَلَکَتْ أَیْمٰانُهُمْ فَهُمْ فِیهِ سَوٰاءٌ أَ فَبِنِعْمَةِ اَللّٰهِ یَجْحَدُونَ (۷۱) وَ اَللّٰهُ جَعَلَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْوٰاجاً وَ جَعَلَ لَکُمْ مِنْ أَزْوٰاجِکُمْ بَنِینَ وَ حَفَدَةً وَ رَزَقَکُمْ مِنَ اَلطَّیِّبٰاتِ أَ فَبِالْبٰاطِلِ یُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَتِ اَللّٰهِ هُمْ یَکْفُرُونَ (۷۲) وَ یَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اَللّٰهِ مٰا لاٰ یَمْلِکُ لَهُمْ رِزْقاً مِنَ اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ شَیْئاً وَ لاٰ یَسْتَطِیعُونَ (۷۳) فَلاٰ تَضْرِبُوا لِلّٰهِ اَلْأَمْثٰالَ إِنَّ اَللّٰهَ یَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لاٰ تَعْلَمُونَ (۷۴) ضَرَبَ اَللّٰهُ مَثَلاً عَبْداً مَمْلُوکاً لاٰ یَقْدِرُ عَلیٰ شَیْ‌ءٍ وَ مَنْ رَزَقْنٰاهُ مِنّٰا رِزْقاً حَسَناً فَهُوَ یُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَ جَهْراً هَلْ یَسْتَوُونَ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لاٰ یَعْلَمُونَ (۷۵)

و خدا افزونی داد برخی از شما را بر برخی در روزی پس نباشند آنان که افزونی داده شدند برگردانندگان روزیشان بر آنچه مالک شد دستهاشان پس ایشان در آن یکسانند آیا پس نباشند بنعمت خدا انکار می‌کنند (۷۱) و خدا گردانید برای شما از خودهاتان جفتها و گردانید برای شما از جفتهاتان پسران و نوادگان و روزی داد شما را از پاکیزه‌ها آیا پس بباطل می‌گروند و بنعمت خدا ایشان کفران می‌ورزند (۷۲) می‌پرستند از غیر خدا آنچه مالک نمی‌باشد برای ایشان روزی از آسمان و زمین چیزی را و توانایی ندارند (۷۳) پس مزنید برای خدا مثلها را بدرستی که خدا می‌داند و شما نمی‌دانید (۷۴) زد خدا مثلی بندۀ درم خریده که قادر نیست بر چیزی و کسی که روزی دادیم او را از خود روزی خوبی پس او انفاق می‌کند از آن پنهان و آشکارا آیا یکسان می‌باشد ستایش مر خدا را بلکه بیشتر ایشان نمی‌دانند (۷۵)

بعض را حق کرده بر بعضی فزوناز شما در رزق و مال اندر نمون
پس نی اند آنانکه در مال افضلندمال خود بر زیردستان تا هلند
بندگان را خواجگان یعنی شریکدر منال خود کنند از خُلق نیک
پس شوند ایشان مساوی در نظردر میانشان نیست تمییزی دگر
پس کنند آیا به نعمت های حقمردمان انکار بر نامستحق
منکر نعمت به حق آن گشت لیککه کند در طاعتش غیری شریک
حق پدید آورد از جنس شمابهرتان اندر تناسب جفت ها
هم بگرداند از زنان پیدا بنینبر شما و اولادِ اولاد این چنین
داد روزی هم دگر از طیّباتمر شما را بر تعیّش در حیات
پس به باطل هیچ آیا بگروندهم به نعمتهای حق کافر شوند
می پرستند آن به غیر حق که نیستمالک ایشان را به رزقی بهر زیست
از سماوات و زمین بر هیچ چیزو استطاعت نیستشان بر خویش نیز
یعنی از آبی که آید ز آسمانوز گیاهی کز زمین روید عیان
پس مسازید از برای حق مثالیا شبیهی در پرستش از خیال
زآنکه حق داند فساد قولتاننیستید آگه شما و از قبح آن
حق مثل زد عبد مملوکی که هیچقدرتش نبود به چیزی در بسیج
هم مر آزادی که از نزدیک خویشرزق نیکو داده باشیمش به پیش
پس کند انفاق زآن فاش و نهاناین دو یکسانند آیا در نشان
پس چو عبد عاجزی با مالکشنیست یکسان گر که دانی اندکش
هر دو باشند ار چه مرزوق یکیهمچنین مملوک یک کس بیشکی
پس چسان اصنام بی روح و اثرباشد از وجهی شریک دادگر
حق سزاوار است بر حمد و ثنانی جز او از خلق نادار گدا
تا چه جای آنکه باشد مستحقبر پرستش غیر او از ماخَلَق
او ز توحیدش به ما بنموده راهوین ندانند اکثر از رأی تباه