بخش ۴۸۸ - الوجود

۱۰ بیت

ز معنای وجود آرم سند راکه وجدان حقست آن ذات خود را

بذات خویش خود را محض خود یافتبصرف ذت خود را هر چه بد یافت

از آن خوانند ارباب شهودشخود این را حضرت جمع و وجودش

چو او خود را ذات خویشتن یافتبجمع خویش دور از انجمن یافت

مراد از انجمن اینجا صفات استکه لازم حضرت او را بذاتست

از آن دانیم اندر صرف ذاتشمنزه ز اعتبارات صفاتش

در آنجا نه صفت نه اسم گنجدنه در معنای عقلی جسم گنجد

خود اینهم محض مفهومست و ادراکوگر نه او بود ز ادراکها پاک

چه نسبت قطره را با بحر عمانچه نسبت ذره را با مهر تابان

غرض وجدان او خود را وجود استهر آن موجودی از بودش نمود است

خلاصه

هوش مصنوعی: این متن درباره مفهوم وجود و خودشناسی است. نویسنده اشاره می‌کند که انسان باید به ذات خود پی ببرد و از طریق این شناحت، به حقیقت وجود خود نزدیک شود. او می‌گوید که در شناخت خود، انسان باید از صفات و معیارهای دیگر فاصله بگیرد و به صرف ذات خود توجه کند، چرا که ذات خالص انسان در هیچ یک از صفات و ادراکات گنجانده نمی‌شود. همچنین، نشان می‌دهد که تفاوت‌های موجود در عالم، مانند قطره و دریا، نمی‌توانند اصل وجود را توجیه کنند. در نهایت، تأکید بر این است که هر موجودی متاثر از وجود اصلی خود است.