بخش ۴۰۹ - المسئله الغامضه

۱۳ بیت

شنو زان مسئله کوهست غامضکسی فهمد که بر ذوق است فایض

بود باقی تو گو اعیان ثابتبمعدومیت از برهان ثابت

الا با آن تجلییی که از حقباسم نور بر وی شد محقق

وجود اندر صور او راست ظاهرباحکامش ظهور اندر مظاهر

بروز او و آثار شدیدششود در صورت خلق جدیدش

شود ظاهر بهر آنی ز آناتاز و در صورت آثار و علامات

بزاید آنچه پذرفته تعینبانحضرت وجود با تمکن

الا با آنکه بالاصل است معدومبقایش در عدم بالاصل معلوم

چو رجحان وجودش را دوامینباشد گرچه دارد شأن و نامی

نباشد بر عدم گر خود دوامششود راجح وجود اندر مقامش

گر راجع شود موجود گرددخود آن نابود مطلق بود گردد

چنین رجحانی او را نیست اصلابود پس بر عدم باقی و برجا

خود این امریست ذوقی نزد جمهوربود از عقل و برهان و بیان دور

خلاصه

هوش مصنوعی: در این شعر به مسأله پیچیده وجود و عدم اشاره شده است. شاعر بیان می‌کند که درک بسیاری از مسائل وجودی نیازمند ذوق و حسّ عمیق است. او از وجود موجودات و حقایق ثابت یاد کرده و تأکید دارد که وجود آنها در مظاهر و اشکال مختلف تجلی می‌یابد. همچنین اشاره می‌کند که وجود تنها در لحظاتی مشخص و در اشکال مختلف ظاهر می‌شود، در حالی که اصل آن از ابتدا معدوم است. اگرچه موجودات از لحاظ ظاهری دارای نام و شأن هستند، اما در حقیقت دوام و بقای آنها در عدم و نبود آنها نهفته است. شاعر این را به عنوان یک امر ذوقی می‌داند که از عقل و برهان دور است و درک واقعی آن برای بسیاری دشوار است.