گنج

بخش ۱۰۴ - رب‌الارباب

۲۲ بیت
بود حق رب‌الارباب مکرمبحیث اعتبار اسم اعظم
که باشد غایه‌الغایات اسماهم آن اول تعیین راست منشأ
بسوی اوست گردنها کشیدهمعین و معطی هر آفریده
مطالب را تماما اوست حاویرسد بر ما سوی فیضش مساوی
از و ارباب و مربوبات یکجاکنند ادراک فیض اندر تمنا
سه قسم اسماء رب را خواند عارفوز این سه نیست خارج در معارف
خود آن ذاتی و فعلی و صفاتیستکنون بشنو که حرف از اسم ذاتیست
دو قسم است آن بدان نز علم کسبییکی نسبی و دیگر غیر نسبی
خود آن نسبی بمحض اعتبار استبخارج زو نه عینی بر قرار است
مثال او غنی در خاطر آمدو یا چون اول و چون آخر آمد
وجود از اولیت و آخریتبرونست این بود خود محض نسبت
غنی هم نسبی است و اعتباریاگر فهمی نکو مردی و کاری
دگر آن غیر نسبی کو بنام استمثالش اسم قدوس و سلام است
بنزد عقل این اسماء ذات استخود آنعقلی که بی‌نقص از جهاتست
دگر اسما که معنای وجودیتصور زو کند عقل شهودی
نه زاید باشد او در عقل بر ذاتنه موقوف است بر غیر آن باثبات
مثالش گر زنی برحی و واجببود تعبیر عقلی را مناسب
دگر اسما که موقوفست بر غیروجودش نزد عقل کامل السیر
مثال عالم و قادر بمعلومباسماء صفات اینهاست موسوم
دگر اسماء که بر عقل است مکشوفبود هم بر وجود غیر موقوف
مثال منعم و رزاق و خالقبر اینها اسماء افعالست صادق
بزند عارفی کاهل یقین استخود اسماء را مراتب این چنین است