غزل شمارهٔ ۱۷۱۲

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)قافیه: ایدلاست۱۱ بیت

جهان و هر چه در او هست رونمای دل استبه هیچ جا نرود هر که آشنای دل است

هوای نفس ترا کوچه گرد ساخته استوگرنه نقد بود هر چه مدعای دل است

اگر به خضر نگردد دچار در ظاهرهمان تپیدن پوشیده رهنمای دل است

قدم برون منه از دل به سیر باغ و بهارکدام غنچه این بوستان به جای دل است؟

ز چشمه آینه جویبار گردد صافصفای عالم ایجاد در صفای دل است

ز طفل مشربی ما به خنده تن در دادوگرنه غنچه شدن باغ دلگشای دل است

ز تیغ یار عبث چشم خونبها داردبه خون خویش زدن غوطه خونبهای دل است

مبین به چشم تعجب درین بلند ایوانکه همچو آبله افتاده زیر پای دل است

فضای بال گشایی درین خراب آبادز لامکان چو گذشتی همین فضای دل است

نفس گداخته زان می کند سفر شب و روزکه در جهان نبود آنچه مدعای دل است

به آفتاب حقیقت کسی رسد صائبکه همچو سایه شب و روز در قفای دل است

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر به بررسی تأثیرات و معانی عمیق دل و احساسات انسان می‌پردازد. شاعر به ما یادآوری می‌کند که جهان و تمام موجودات آن بازتابی از دل هستند و تنها کسانی که با دل آشنا هستند، می‌توانند این زیبایی را درک کنند. او به تضاد بین هوای نفس و حقیقت اشاره کرده و بیان می‌کند که دل و احساسات واقعی انسان درون او نهفته‌اند و به ظاهر تزیینات دنیوی اهمیت چندانی ندارند. شاعر همچنین به دنبال تأکید بر اهمیت صفای دل و پاکی درون است و می‌گوید که درک حقیقت و معنای واقعی زندگی وابسته به شناخت دل است. در نهایت، او تأکید می‌کند که کسی می‌تواند به حقیقت نزدیک‌تر شود که به عمق دل و احساساتش توجه کند.