غزل شمارهٔ ۳۲۲

وزن: فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن (رمل مثمن مشکول)قافیه: ندش۷ بیت

خجل است سرو بستان برِ قامت بلندشهمه صیدِ عقل گیرد، خَمِ زلف چون کمندش

چو درخت قامتش دید صبا؛ به هم برآمدز چمن نَرُست سروی که ز بیخ برنکندش

اگر آفتاب با او زند از گزاف، لافیمه نو چه زَهره دارد؟ که بُوَد سُم سمندش

نه چنان ز دست رفته‌ست وجود ناتوانمکه معالجت توان کرد به پند یا به بندش

گرم آن قرار بودی که ز دوست برکنم دلنشنیدمی ز دشمن، سخنان ناپسندش

تو که پادشاه حُسنی نظری به بندگان کنحذر از دعای درویش و کف نیازمندش

شکرین حدیث سعدی برِ او چه قدر دارد؟که چون او هزار طوطی مگس است پیش قندش

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و جذابیت یک سرو در بستان اشاره دارد و به توصیف قامت بلند و زلف‌های خمیده‌اش می‌پردازد که عقل را نیز به دام می‌اندازد. شاعر می‌گوید که اگرچه آفتاب بر او بتابد، اما ماه نمی‌تواند با او برابر شود. او احساس می‌کند که وجودش به قدری ناتوان نیست که بتوان با نصیحت یا زور او را تحت کنترل درآورد. همچنین، شاعر در مورد محبت و محبت‌ورزی صحبت می‌کند و می‌گوید که اگرچه می‌خواهد از دوست دل برکند، اما از دشمن سخنان زشتی نمی‌شنود. در پایان، اشاره می‌شود که اظهار شکر و ستایش سعدی به زیبایی این سرو در مخاطب تاثیرگذارتر از هزار طوطی است که در برابر یک قند قرار بگیرند.