غزل شمارهٔ ۲۸۶

وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)قافیه: اقاید۱۰ بیت

اگر آن عهدشکن با سر میثاق آیدجان رفته‌ست که با قالب مشتاق آید

همه شب‌های جهان روز کند طلعت اوگر چو صبحیش نظر بر همه آفاق آید

هر غمی را فرجی هست ولیکن ترسمپیش از آنم بکشد زهر که تریاق آید

بندگی هیچ نکردیم و طمع می‌داریمکه خداوندی از آن سیرت و اخلاق آید

گر همه صورت خوبان جهان جمع کنندروی زیبای تو دیباچه اوراق آید

دیگری گر همه احسان کند از من بخل استوز تو مطبوع بود گر همه احراق آید

سرو از آن پای گرفته‌ست به یک جای مقیمکه اگر با تو رود شرمش از آن ساق آید

بی تو گر باد صبا می‌زندم بر دل ریشهمچنان است که آتش که به حراق آید

گر فراقت نکشد جان به وصالت بدهمتو گرو بردی اگر جفت و اگر طاق آید

سعدیا هر که ندارد سر جان‌افشانیمرد آن نیست که در حلقه عشاق آید

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی عشق و انتظار را بیان می‌کند. شاعر از معشوقش که وعده شکسته، گله‌مند است و می‌گوید که اگر آن معشوق با وعده‌اش بیاید، جانش را از دست خواهد داد. او می‌گوید که هر شب، روزی به خاطر جمال معشوقش روشن می‌شود و همه غم‌ها را با امید به تریاقی برای دردها پیش بینی می‌کند. شاعر به بندگی خود اشاره می‌کند و از خداوندی با اخلاق نیکو و سیرت خوب می‌خواهد. زیبایی معشوقش چنان است که حتی اگر همه زیبارویان جمع شوند، جمال او برتر است. او عشق را به بخل و احسان دیگران ترجیح می‌دهد و نگران است که شرافت معشوقش در صورت رفتن محو شود. در نهایت، شاعر می‌گوید که عشق واقعی نیاز به فداکاری دارد و کسی که حاضر به جانفشانی نیست، شایسته عشق نیست.