بخش ۴ - حکایت

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)۱۰ بیت

یکی را تب آمد ز صاحبدلانکسی گفت شِکَّر بخواه از فلان

بگفت ای پسر تلخی مردنمبه از جور روی ترش بردنم

شکر عاقل از دست آن کس نخوردکه روی از تکبر بر او سرکه کرد

مرو از پی هر چه دل خواهدتکه تمکین تن نور جان کاهدت

کند مرد را نفس اماره خواراگر هوشمندی عزیزش مدار

اگر هرچه باشد مرادت خوریز دوران بسی نامرادی بری

تنور شکم دم به دم تافتنمصیبت بود روز نایافتن

به تنگی بریزاندت روی رنگچو وقت فراخی کنی معده تنگ

کِشد مرد پرخواره بار شکموگر در نیابد کشد بار غم

شکم بنده بسیار بینی خجلشکم پیش من تنگ بهتر که دل

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این متن به اهمیت آگاهی و تعقل در برابر دغدغه‌های دنیا اشاره می‌کند. او به داستانی از فردی مبتلا به تب اشاره می‌کند که به او پیشنهاد می‌شود از شخصی شکر بخواهد. این فرد به تلخی با مرگ خود مواجه است و معتقد است که شکر از کسی که با تکبر روی خود را می‌گرداند، ارزش ندارد. شاعر توصیه می‌کند که از دنبال کردن خواسته‌های دل خود بپرهیزیم زیرا این کار می‌تواند به کاهش روح و جان انسان منجر شود. نفس اماره، که به خواسته‌های نفسانی اشاره دارد، می‌تواند انسان را ذلیل کند و اگر انسان هوشیار باشد، باید مراقب عزت خود باشد. شاعر همچنین به مشکلات ناشی از دلخواهی‌های ناسالم، مانند پرخوری، اشاره می‌کند و می‌گوید که نگرانی از معده و پر کردن شکم می‌تواند انسان را از رنج و غم دور کند. در نهایت، او نتیجه می‌گیرد که تنگی شکم بهتر از تنگی دل است و این نکته که در زندگی باید گاهی از لذت‌های زودگذر دنیا فاصله گرفت، بسیار مهم است.