بخش ۲۰ - حکایت شحنه مردم آزار

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)۱۳ بیت

گزیری به چاهی در افتاده بودکه از هول او شیر نر ماده بود

بداندیش مردم به جز بد ندیدبیافتاد و عاجزتر از خود ندید

همه شب ز فریاد و زاری نخفتیکی بر سرش کوفت سنگی و گفت:

تو هرگز رسیدی به فریاد کسکه می‌خواهی امروز فریادرس؟

همه تخم نامردمی کاشتیببین لاجرم بر که برداشتی

که بر جان ریشت نهد مرهمیکه دلها ز ریشت بنالد همی؟

تو ما را همی چاه کندی به راهبه سر لاجرم در فتادی به چاه

دو کس چَه کنند از پی خاص و عامیکی نیک‌محضر، دگر زشت‌نام

یکی تشنه را تا کند تازه حلقدگر تا به گردن در افتند خلق

اگر بد کنی چشم نیکی مدارکه هرگز نیارد گز انگور بار

نپندارم ای در خزان کشته جوکه گندم ستانی به وقت درو

درخت زقوم ار به جان پروریمپندار هرگز کز او بر خوری

رطب ناورد چوب خرزهره بارچو تخم افکنی، بر همان چشم دار

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی عواقب اعمال بد انسان‌ها و پیامدهای آن است. شخصی به چاهی افتاده و دچار ناامیدی شده، او درک می‌کند که بدی‌هایی که در گذشته مرتکب شده، حالا بر او برمی‌گردد. کسی به او می‌گوید که هرگز نباید انتظار نیکی از دیگران داشته باشد زمانی که خود بدی کرده است. در نهایت، شعر به این نکته می‌پردازد که هر عمل و نیتی که داشته باشیم، عواقب آن کاملاً واضح و منطقی است. بدی نخواهد آورد مگر بدی و نمی‌توان از درختی که خود غیردوستانه پرورش داده‌ایم، میوه خوبی برداشت کرد.