بخش ۱۵ - ابوالوفای خوارزمی
از کبار مشایخ خوارزم است. مردم خوارزم به سبب حسن خلق او را فرشتهٔ روی زمین لقب کرده بودند. جامع علم و عمل و صفات حمیده بوده. او را جناب شیخ ابوالفتح که به چند واسطه از مریدان حضرت شیخ نجم الدین کبری است تربیت نموده. گویند جناب جلال الدین محمد رومی الملقّب به مولوی صاحب کتاب مثنوی، به ظهور او خبر داده. مولانا حسین بن حسن خوارزمی صاحب شرح مثنوی موسوم به جواهر الاسرار از مریدان اوست. باری رسالهٔ کنز الجواهر از تصنیفات شیخ است. وفاتش در سنهٔ ۸۳۵ و این رباعیات از اوست:
رباعی
در سینه کسی که درد پنهانش نیستچون زنده نماید او دل و جانش نیست
رو درد طلب که علت بی دردیدردیست که هیچگونه درمانش نیست
٭٭٭
چون بعض ظهورات حق آمد باطلپس منکر باطل نبود جز جاهل
در کل وجود هر که جز حق بیندباشد ز حقیقة الحقایق غافل
٭٭٭
من از تو جدا نبودهام تا بودماین است دلیل اختر مسعودم
در ذات تو ناپدیدم ار معدودمدر نور تو ظاهرم اگر موجودم
٭٭٭
در مذهب آنکه عقل او هست تمامهستیها را جز به عدم نیست قیام
تا نیست نگردی نشوی هست از آنکهستی است که نیستی نهادندش نام
٭٭٭
بد کردم و اعتذار بدتر ز گناهزیرا که درین هست سه دعوی تباه
دعوی وجود و دعوی قوة و فعللاحول و لاقوة الا باللّه