بخش ۲۵ - در ظهور حیوان

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)۷ بیت

باز چون در مزاج این ارکانمتضاعف شد اعتدال و توان

قوت و حس و جنبش به مرادمدد روح رستنیها داد

جسم چون زین دو روح یاری یافتبر حیات و روش سواری یافت

حرکت کرد بر زمین چپ و راسترستنی خورد و خواب و راحت خواست

زین میان ماده گشت و نر پیداوز پی ماده گشت نر شیدا

ماده و نر به هم چو جفت شدنددر تمنای خیز و خفت شدند

تا ز تولیدشان جهان پر گشتکوه و صحرا و غار و وادی و دشت

خلاصه

هوش مصنوعی: در این بیت‌ها، شاعر به توازن و اعتدال در مزاج اجزای طبیعی اشاره می‌کند که باعث تقویت حس و حرکات موجودات زنده می‌شود. این انرژی از روح گیاهان نیز به جسم منتقل شده و باعث حیات و تحرک آنها می‌شود. بنابراین، گیاهان نه تنها بر روی زمین حرکت می‌کنند بلکه به دنبال خواب و آسایش نیز هستند. از این فرایند، جنس‌های ماده و نر به وجود می‌آیند و در کنار هم به تولید نسل می‌پردازند، تا جایی که جهان پر از زندگی شده و کوه‌ها، دشت‌ها و مناطق مختلف پر از موجودات زنده می‌شود.