بخش ۲۴ - در تکوین نباتات و اشجار
وین چهار آخشیج را به درستچون پدید آمد امتزاجی رست
نفس روینده رام ایشان شدجنبش راست کار ایشان شد
شغل این نفس را به طبعی راستهشت قوت به خادمی برخاست
قوت جذب و قوت امساکقوت هضم و دفع، بشنو پاک
غاذیه، نامیه، مولده همگشته با قوت مصوره ضم
پس طبیعت به نقش بندی دستبر دو نقش از هزار گونه ببست
شد به صحرا او کوه بر، جا تنگاز گل و یاسمین رنگارنگ
مدتی سبز شد نبات و بلندزرد شد بعد از آن و تخم افگند
تا گر او ز اختلاف گردد سستمثل او از زمین تواند رست
چون که زایل شد اختلاف مزیجشجر آهنگ نشو کرد و بسیج
گشت روینده گونه گونه درختبی بر و میوهدار و نازک و سخت
آبش از بیخ شد روان سوی شاخشاخ و برگش دراز گشت و فراخ
آبخور بیخ و شاخ و خارش گشتو آن دگر جمله برگ و بارش گشت
بارها را نگاهداشت به برگز ابر و باران و برف و باد تگرگ
و آنچه بیبار بود و کجرو گشتساختندش به بیشهها انگشت
و آنچه از میوه بود بر وی باردامنش پاک شد ز سنگ و ز خار
پرورش دید و سر بلندی یافتدر چمن نام ارجمندی یافت
چون ز قسمت گرفت رستن بهریا غذا بود، یا دوا، یا زهر