بخش ۲۸ - اهلیّت باده خواران

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)۱۱ بیت

چو می روح بخشی نیاید به دستدریغا که بر دستِ ناکس بُدست

عذابی شدیدست و رنجی عظیمز دستِ مخالف شرابِ حمیم

اگر جان شیرین دهندت به زورز دست ترش روی تلخ است و شور

زبانی دوزخ حریفِ بَدستتو زو در عذابی و او از خودست

بتر از بتر چیست بدمستِ لُنبکنارت پر افعیست برخود مَجُنب

به لاحول ابلیس را دور کنبه کسنی مداوای محرور کن

مده خرس را آب خضر ای پسرکه جز مُهره بر خر نزیبد گهر

چرا مفتیان می کنندش حرامسخن راست بشو زپس احترام

دریغ است در کونِ خر ریختناز آن شد سزایِ برآویختن

مگر مریم انگورِ آبستن استکه روحش درون همچو جان در تن است

چو از روح محض است آبستنیشچرا زیر پای خران افکنیش

خلاصه

هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به بررسی موضوع روح و خمر (شراب) و مشکلات و عذاب‌هایی که ناشی از ارتباطات اشتباه با آن است، می‌پردازد. او از سرنوشت تلخ کسانی می‌گوید که به دست افراد ناتوان و ناکس گرفتار می‌شوند و عذابی شدید را متحمل می‌شوند. در ادامه، شاعر به این نکته اشاره می‌کند که حتی اگر جان شیرین خود را نیز به زور بگیرند، نتیجه‌اش تلخی و ناخرسندی است. او به می‌ تواند انسانی بدبخت و در عذاب باشد در حالی که آنچه در دست دارد، لازمه خوشبختی نیست. همچنین به انتقاد از حرمت‌های بی‌مورد و رفتارهای نادرست مفتیان و علما در باب شراب اشاره می‌کند و می‌گوید که نباید به چیزی که اصل آن خوب است، آسیب زد. در نهایت، شاعر روح را به عنوان چیزی مقدس و ارزشمند معرفی می‌کند که باید مورد احترام قرار گیرد، نه اینکه آن را زیر پای خران بیندازند.