گنج

بخش ۱۶ - تمثیل لوح محفوظ و ادراک عقل هر کسی از آن لوح آنک امر و قسمت و مقدور هر روزهٔ ویست هم چون ادراک جبرئیل علیه‌السلام هر روزی از لوح اعظم عقل مثال جبرئیلست و نظر او به تفکر به سوی غیبی که معهود اوست در تفکر و اندیشهٔ کیفیت معاش و بیرون شو کارهای هر روزینه مانند نظر جبرئیلست در لوح و فهم کردن او از لوح

چون ملک از لوح محفوظ آن خردهر صباحی درس هر روزه برد
بر عدم تحریرها بین بی‌بنانو از سوادش حیرت سوداییان
هر کسی شد بر خیالی ریش گاوگشته در سودای گنجی کنج‌کاو
از خیالی گشته شخصی پرشکوهروی آورده به معدنهای کوه
وز خیالی آن دگر با جهد مررو نهاده سوی دریا بهر در
وآن دگر بهر ترهب در کنشتوآن یکی اندر حریصی سوی کشت
از خیال آن ره‌زن رسته شدهوز خیال این مرهم خسته شده
در پری‌خوانی یکی دل کرده گمبر نجوم آن دیگری بنهاده سم
این روشها مختلف بیند برونزان خیالات ملون ز اندرون
این در آن حیران شده کان بر چیستهر چشنده آن دگر را نافیست
آن خیالات ار نبد نامؤتلفچون ز بیرون شد روشها مختلف
قبلهٔ جان را چو پنهان کرده‌اندهر کسی رو جانبی آورده‌اند