بخش ۴۲ - باب هیجدهم در کم خوابی که هم دولت بیدارست و هم نعمت دیدار

۱۲ بیت

الا، ای مست خواب آلود، برخیز!بغایت دیر کردی، زود برخیز!

چو کردی صرف خواب ایام خود رامگر در خواب بینی کام خود را

ز بس خود را بخواب افگنده ای توندانم مرده ای یا زنده ای تو

بکنج خانه خفتی مست و مغرورچنین تا چند باشی زنده در گور؟

چنان باید طریق زندگانیکه بعد از مردن خود زنده مانی

تو خود در زندگی چون یخ فسردیبخواب غفلت افتادی و مردی

حواس خویش را کردی معطلکه هم کور و کری، هم گنگ و هم شل

ازین عمر فرح بخش دل افروزکه نیم آن شب آمد، نیم آن روز

همه شب تا سحر گه مست خوابیهمه روز از می غفلت خرابی

شب عمر تو گر در خواب رفتهچرا روزت باین سیلاب رفته؟

ازین خواب گران برخیز! برخیز!ز سیل بیکران، پرهیز! پرهیز!

نظر بگشا، اگر دیدار خواهیمخفت ار دولت بیدار خواهی

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر به فردی که در خواب و غفلت به سر می‌برد، هشدار می‌دهد و او را به هوشیاری و بیداری دعوت می‌کند. شاعر از او می‌خواهد که از خواب بیدار شود و از زندگی واقعی لذت ببرد، زیرا در خواب نمی‌تواند به واقعیت و اهدافش برسد. او تأکید می‌کند که زندگی باید به گونه‌ای باشد که پس از مرگ هم در یادها باقی بمانیم، و این که نباید حواس و زمان خود را به هدر داد. در نهایت، شاعر به خواننده توصیه می‌کند که از خواب بیدار شود و به زندگی خود ادامه دهد.