شمارهٔ ۴ - وله ایضاً مخمس

۳۹ بیت

در عشق تو ای صنم چنانمکز هستی خویش در گمانم

هر چند که زار و ناتوانمگر دست دهد هزار جانم

در پای مبارکت فشانم

کو بخت که از سر نیازیدر حضرت چون تو دلنوازی

معروض کنم نهفته رازیهیهات که چون تو شاهبازی

تشریف دهد بآشیانم

هر چند ستمگری ترا خوستکم کن ز بدی که آن نه نیکوست

گر آنکه دلت ز آهن و روستآخر بسرم گذر کن ایدوست

انگار که خاک آستانم

گفتم که چو کشتیم بزاریزین پس ره مرحمت سپاری

بر دل رقم وفا نگاریتو خود سر وصل ما نداری

من عادت بخت خویش دانم

ای بسته کمر ز دور و نزدیکبر هیچ بخون ترک و تازیک

وز مسکن اخلص الممالیککر خانه محقرست و تاریک

بر دیده روشنت نشانم

من از تو بجز وفا نجویمبیرون ز گلی وفا نبویم

الا ره بندگی نپویماسرار تو پیش کس نگویم

اوصاف تو پیش کس نخوانم

نه مهر بمهر تو فزودیمگیرم نه در وفا گشودیم

نه بود هر آنچه مینمودیمآخر نه من و تو دوست بودیم

عهد تو شکست و من همانم

گر سر ببری بتیغ تیزماز کوی وفات بر نخیزم

ور زانکه کنند ریز ریزممن مهره مهر تو نریزم

الا که بریزد استخوانم

آنها که نشان عشق جویندجز راه رضای حق نپویند

خاک من زار چون ببویندگر نام تو بر سرم بگویند

فریاد بر آید از روانم

گر غمزه تو زند به تیرمور زلف تو در کشد بقیرم

یکدم نبود ز تو گزیرممن ترک وصال تو نگیرم

الا بفراق جسم و جانم

گر بگذردم به پیش خیلیهر یک بصفا به از سهیلی

از تو نکنم بغیر میلیمجنونم اگر بهای لیلی

ملک عرب و عجم ستانم

گفتم صنما در آرزویتآشفته و تیره دل چو مویت

هر چند نمیرسد بکویتشب نیست که در فراق رویت

زاری بفلک نمیرسانم

ای وصل تو اصل شادمانیدامن بفراق جاودانی

بر ابن یمین چه میفشانیهر حکم که بر سرم برانی

سهلست ز خویشتن مرانم

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر توصیف عمق احساسات عاشقانه و فراق شاعر از محبوبش است. شاعر در عشق به معشوق خود به حالتی می‌رسد که گویی وجودش را از دست داده و تنها در خیال او زندگی می‌کند. او با بی‌تابی از ستمگری محبوبش سخن می‌گوید و از او درخواست می‌کند که از بدی‌ها بکاهد. همچنین، شاعر به وفاداری خود و عدم تمایل به جدایی اشاره می‌کند و از رازهای عاشقانه‌اش سخن می‌گوید که فقط برای خود نگه داشته است. در نهایت، او به شدت در انتظار وصال معشوق است و در فراق او دچار درد و رنج است. شاعر بر این باور است که عشق حقیقی تنها از راه بندگی و رضایت خداوند به‌دست می‌آید.