غزل شمارهٔ ۱۴۷۷

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)قافیه: ود۱۴ بیت

ریشه‌واری عافیت در مزرع امکان نبودهرکه در دلها مدارا کاشت جمعیت درود

گرمی هنگامهٔ ما یک دو روزی بیش نیسترفته است آنسوی این محفل بسی‌گفت و شنود

جز وبال دل ندارد زندگی آگاه باشتا نفس دارد اثر آیینه می‌باید زدود

از ضعیفی چشم بر مشق سجودی دوختیملغزش مژگان زسرتا پای ما چون خامه سود

صورت این انجمن گر محو شد پروا کراستخامهٔ نقاش ما نقش دگر خواهد نمود

از بلند و پست ما میزان عدل آزاده استنی هبوطی دارد این محفل نه آثار صعود

عشق داد آرایش هرکس به آیینی‌که خواستداشت مجنون نیز دستاری که سودایش ربود

خفّت غفلت مباد ادبار روشن‌ گوهرانمی‌کشد پا خوردن از خاشاک چون آتش غنود

جوهر آگاهی آیینه با زنگار رفتحیرت از بنیاد ما آخر برون آورد دود

عالم مطلق سراپایش مقید بوده استحسن در هرجا نمایان شد همین آیینه بود

از تامل باید استعداد پیدا کردنتگوهری دارد به کف هر قطره از دریای جود

ساز هستی غیر آهنگ عدم چیزی نداشتهر نوایی راکه وادیدم خموشی می‌سرود

وهم هستی غرهٔ اقبال‌کرد آفاق رابر سر ما خاک تا شد جمع قدر ما فزود

خلق خواری را به نام آبرو می‌پروردقطرهٔ افسرده را بیدل گهر باید ستود

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به بررسی حال و وضعیت زندگی انسان‌ها می‌پردازد. او می‌گوید که هر کس که در دل‌ها مدارا و محبت بکارد، از برکت جمعیت سود خواهد برد. او به زودگذر بودن زندگی اشاره کرده و می‌گوید که زندگی رضایت‌ بخش نیست و فقط وبالی بر دل است. باید با آگاهی و بینش زندگی کرد و از غفلت دور بود. شاعر به نقش عشق اشاره می‌کند که هر کس را به آرایشی خاص می‌آراید و تأکید می‌کند که هر فرد باید به استعداد و جوهر درونی خود پی ببرد. او همچنین به ناپایداری دنیا اشاره می‌کند و می‌گوید هر چیزی که در این دنیا رایج است، در نهایت محو خواهد شد و حقیقت در درون ماست. نهایتاً، شاعر به اهمیت آگاهی و بینش در زندگی اشاره می‌کند و می‌گوید که هر انسان باید در جستجوی حقیقت و جوهر وجودی خود باشد و از خساست و حقارت دوری کند. در واقع، زندگی معنایی بیشتر از ظواهر دارد و باید به عمق آن توجه شود.