شمارهٔ ۲۰۴ - شه نادان

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)قافیه: انیداشتن۱۱ بیت

زین شَهِ نادان‌، امیدِ مُلکرانی داشتنهست چون از دزد، چشمِ پاسبانی داشتن

کذب و جبن و احتکار و خست و رشوه‌خوریهیچ ناید راست با تاج کیانی داشتن

هیچ نتوان بی‌فر سیروس و برز داریوشفر دارایی و برز خسروانی داشتن

هست امید خیر ازین گندم‌نمای جوفروشچون به نالایق زمین‌، گندم‌فشانی داشتن

کی سزد از ارتجاعی‌زاده‌، قانون‌پروریکی سزد از گرگ امید شبانی داشتن

گرگ‌زاده‌ عاقبت گرگ‌ است ‌و بی‌شک ‌از خری‌ستگوسفند از گرگ چشم مهربانی داشتن

شاه تن‌پرور به تخت اندر بدان ماند درستماده گاوی زین و برگ از زر کانی داشتن

بود در عهد کیان رسمی که باید شهریاربر عدو هر سال قهر قهرمانی داشتن

پادشاهی را که بر روی زمین شمشیر نیستبی‌نصیب است از نصیب آسمانی داشتن

شاه آن باشد که با شمشیر گیرد ملک راپادشاهی نیست ملک رایگانی داشتن

ملک چون بی‌زحمت آید بگذرد بی‌دردسرتاج بی‌زحمت چه باشد؟ سرگرانی داشتن

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر به نقد و بررسی وضعیت حکومت و پادشاهی می‌پردازد. شاعر به این نکته اشاره دارد که امید به رهایی و بهبود اوضاع از سوی یک پادشاه نادان و ناتوان، همچون امید به پاسبانی از دزد، ناامیدکننده است. او به ویژگی‌های منفی مانند کذب، ترس، احتکار و رشوه‌خواری اشاره می‌کند و تأکید دارد که چنین ویژگی‌هایی با تاج و تخت کیانی سازگار نیستند. شاعر همچنین بر لزوم داشتن یک پادشاه شجاع و فعال تأکید می‌کند و می‌گوید که هیچ چیز نمی‌تواند جایگزین زحمتی شود که یک پادشاه برای حفظ حکومت خود می‌کشد. او می‌گوید که پادشاهی که با شمشیر به دست نیاید، ارزشی ندارد و تاج و تختی که بدون زحمت به دست آید، صرفاً بار سرسری و بی‌معنا است. در نهایت، این شعر تصویری از انتظارات از یک پادشاه و نقد بی‌عملی و عدم شایستگی حکام دارد.