بخش ۲۶

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)۲۴ بیت

بگویم بهر تو ای مرد داناکنم با تو بیان این معما

بمعنی زندگی دنیا محال استکه این عالم همه خواب و خیال است

حقیقت زندگانی هست ایمانتو ایمان را کمال زندگانی دان

برو ای سالک ره راه یزدانتو همچون خضر مینوش آب حیوان

که تا یابی حیات زندگانیبمانی تا ابد در جاودانی

حقیقت آب حیوان راه یزدانمراد از راه یزدان تو علی دان

باو ایمان و دین تو تمام استبمعنی هر دو عالم را امام است

به نور او بمعنی راه میجوتو سرش از دل آگاه میجو

ز اسرارش شوی آنگاه آگاهکه برداری حجاب خویش از راه

چو ره بردی بنورش زنده مانیوزو یابی بقای جاودانی

تو آن آب حیات اسرار میدانهمه مقصود خود آن یار میدان

بود تاریکی این آب ای یارمثل پنهانیش از چشم اغیار

چو ره یابی بسویش در معانیبیابی در حقیقت کامرانی

اگر او را نیابی مردهٔ تومیان زندگان افسردهٔ تو

اگر او را بیابی زنده باشیمیان مؤمنان فرخنده باشی

چو ره یابی شوی مانند خورشیدبمانی در بقایش زنده جاوید

حجاب خویشتن از راه کن دورکه تا گردی بمعنی همچو منصور

ولی اسرار مستوری همین دانز جاهل این سخنها کن تو پنهان

شنیدی تو که با منصور حق گوز نادانی چها کردند با او

شده بود از دو عالم بر کرانهنمی‌دانسته جز حق آن یگانه

برآورد از وجود خویشتن گردسجود درگه حق را چنان کرد

سجود اهل دید از دل بباشدسجود دیگران تقلید باشد

تو سجده آنچنان کن آن دلی راکهٔ سجده بود آخر دم علی را

بگویم با تو اسرار سجودشکه چون با حق تعالی راز بودش

خلاصه

هوش مصنوعی: این متن به بررسی معانی زندگی و اهمیت ایمان می‌پردازد. شاعر به انسان عاقل می‌گوید که زندگی دنیا در حقیقت خواب و خیال است و تنها با ایمان به خدا و درک واقعیات می‌توان به کمال زندگی دست یافت. او از سالک (جستجوگر) می‌خواهد که مانند حضرت خضر که آب حیوان را می‌نوشد، به دنبال حقیقت و جاودانی برود. شاعر تأکید می‌کند که راهی که به زندگی ابدی می‌انجامد، همان راه علی است و با ایمان به او می‌توان به روشنایی و جاودانگی دست یافت. او می‌گوید اگر کسی به حقیقت نرسد، در میان زندگان مرده است و افرادی که به این حقیقت دست می‌یابند، مانند خورشید درخشان و شاداب خواهند بود. در نهایت، شاعر به موضوع سجود و احوالات روحانی اشاره می‌کند و می‌گوید سجده واقعی از دل است و باید با اخلاص و از روی معرفت به حق سجده کرد، نه به صورت تقلید. اهمیت این رازها و معانی عمیق زندگی را در ارتباط با علی و حقیقت وحدانیت خداوند توضیح می‌دهد.