بخش ۱۰۲ - در ستایش پادشاهان و فواید طبیعی ایشان

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)۲۲ بیت

به ایران مباد آن چنان روز بدکه کشور به بیگانگان اوفتد

همه کشور ما عروسی است خوشولی شوی او زشت خوی و ترش

نخواهم زمانی که این نو عروسبیفتد بزیر جوانان روس

به گیتی مباد آن که این حور دیسشود همسر لردی از انگلیس

پدر گرچه باشد خسیس و لئیمبه از آن که فرزند گردد یتیم

تو هر چند نامهربان و بدیولیکن بسان پدر از خودی

پدر هستی ای مهتر نامدارولی بس جفا جوی و ناسازگار

اگر چند امروز هستم اسیرولی نیست بیگانه بر من امیر

اسارت مرا هست، لیکن بتنکه روشن روانم بود شاد و شن

مرا گر بود وحشیانه پدراز آن به که مامم رود در بدر

بزرگان که این رازها سفته اندبه برهان حکمت چنین گفته اند

که هر ملت از خود ندارند شاهبود حال آن ملت از بن تباه

کسی را که در تن نباشد رواندگر چون پدید آید از وی توان

بباشند در پیش بیگانه خوارسرآید بر ایشان همه افتخار

همه پست باشند و افکنده سرنبینند روز بزرگی دگر

نخیزد از ایشان یکی دلفروزبه بازارگانی سرآرند روز

دگر نامداری نیاید پدیدنه یک اختراعی زکار جدید

نه سردار جنگی، نه یک نامجوینه شاعر، نه یک مرد تاریخ گوی

نه یک فیلسوف مبارک اساسنه ذو فن، نه مرد ستاره شناس

چنان چون که این حال باشد عیانز رفتار و کار سرائیلیان

که در ذلت و خواری آرند سرنخیزد از ایشان یکی نامور

همان قوم کلدان و آشور و کوشکز ایشان نباشد به گیتی خروش

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر نگرانی‌های شاعر درباره خطرات تضعیف هویت ملی و سقوط به دست بیگانگان را بیان می‌کند. او از روزی بد می‌هراسد که ایران تحت سلطه خارجی قرار گیرد و این را نمادی از زشتی می‌داند. شاعر به ارزش‌های کشور و به اهمیت وجود یک هویت مستقل اشاره می‌کند و می‌گوید که هر چند ممکن است پدرش خسیس و بدخلق باشد، اما او هنوز هم از هویت و ایرانی بودن خود دفاع می‌کند. او به عواقب بی‌هویتی و ضعف یک ملت در برابر بیگانگان اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که اگر ملت‌ها خود را از ویژگی‌های بارز و افتخارات تاریخی‌شان محروم کنند، دیگر چیزی برای نمایش و افتخار نخواهند داشت. در نهایت، شاعر نتیجه می‌گیرد که از بین رفتن هویت ملی و پذیرش ذلت، باعث می‌شود ملت‌ها به فراموشی دچار شوند و هیچ دستاورد یا افتخاری نداشته باشند.