گنج

شمارهٔ ۶۵

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)قافیه: ین۴۵ بیت
دوش در وقت آنک ضلّ زمینکرد بر موکب شعاع کمین
راست گفتی مظلّه ای ست سیاهسر برافراخته به چرخ برین
دیدم اطراف ربع مسکون رااز سیاهی چو کلبه مسکین
آسمان چون زمین مجلس شاهجلوه گاه جمال حورالعین
قدح می درو سُکرَّه ماهطبق نقل خوشه پروین
یا بکردار رقعه شطرنجروی در روی کرده تاج و معین
راست چون پیش شاه رخ به عریپیش تیر شهاب دیو لعین
نسر واقع بعینه گفتیدو پیاده ست بند یک فرزین
من زفکرت فکنده سر در پیشبر گرفته سخن ز علیین
با خرد بر طریق استدلالبحث می کردم از علوم یقین
گاه می گفتم از یکی مبدعچند ابداع می کنی تعیین؟
ور چو مبدع یکی نهی ابداعصورت مبدعات نیست چنین
گاه تربیت آفرینش رابر طریق تماین و تبیین
حداحیان دهر می جستمخالی از نسبت شهور و سنین
همچنین منهی خرد می کردبه نکو تر عبارتی تلقین
شمه ای از حقایق اکواننکته ای از دقایق تکوین
تا به وقتی که دست صبح گشاداز فلک عقدهای دُر ثمین
برکشید آفتاب رایت نورتا دهد جرم خاک را تزیین
وز دگر سوی نیز دلبر منبر گرفت آن زمان سر از بالین
به تعجب نگاه می کردماز فروغ رخ وصفای جبین
ذره ای ز آفتاب فرق نداشتماه من جز به فرق مشک آگین
لیکن از بس غبار محنت و رنجکه نیابد به عمرها تسکین
در میان دو آفتاب مراگشت تاریک چشم عالم بین
هم در آن لحظه صورت اقبالبه زبان فصیح و لفظ متین
گفت بر خاک سُدّه ای که ازوستسدره مانند خاک بی تمکین
خیز و یکدم چنانک من همه عمربر طریق ملازمت بنشین
تا ز برج شرف طلوع کندطلعت آفتاب روی زمین
خواجه روزگار،صدر جهانشرف ملک،تاج دولت و دین
آنک خورشید مهره بر چیندگر در ابروی او بیند چین
وانک گردون لگام باز کشدچون کند موکب عزیمت زین
امن آوارگان گردون راسد اقبال اوست حصن حصین
دست افتادگان حادثه رادامن جاه اوست حبل متین
آز بر خوان بی نیازی اوشکم آگند پر ز غث و سمین
کبک در عهد کامرانی اوکین صد ساله خواست از شاهین
ای به رتبت غبار موکب توبسته میدان چرخ را آذین
وی ز شکرت دهان اصل هنرگشته چون کام نیشکر شیرین
هم ترازوی چرخ را بشکستبارحلم تو پله و شاهین
هم درختان بید بفکندندپیش قهر تو بیلک و زوبین
چرخ انگشتری صفت نامتکرده بر دیده نقش همچو نگین
باز نقش مخالفت کم شداز جهان همچو صورت تنوین
از نسیم شمایلت پیوستدرخوی خجلت است آهوی چین
وز سموم سیاستت دایمدر تب محرقه ست شیر عرین
تا ز نسرین و گل نشان آرندمجلست باد پر گل و نسرین
تا یمین و یسار بشناسندبادت اقبال بر یسار و یمین
بخت در مجلست حریف و ندیمچرخ بر درگهت رهی و رهین