شمارهٔ ۴۷ - در مدح صاحب عزالدهاقین

۳۲ بیت

ترک من مهر و وفا سیرت و آیین نکندتا که بر برگ گل از غالیه آذین نکند

اندر آذین وی آیین وفا دست امیدتا که نومید ز آذین بود آیین نکند

بیقین دانم کان ترک ستمکاره مناز پی رغم مرا آن کند و این نکند

آنچه خط بر رخ آن دلبر من خواهد کردگر بود مانی بر روی بت چین نکند

زلف پرچینش چه بس فتنه و بیداد که کردچو خط آرد دگر آن زلف پر از چین نکند

کند از غالیه پیراهن گل را پر چینتا کس آن باغ پر از گل را گلچین نکند

خود خطا باشد انصاف همی باید دادکس چنان باغ پر از گل را پرچین نکند

از خط نامده هرچند سخن دانم راستزلف مشکینش خطا داند و تمکین نکند

چو در آرد خط مشکین و برآراید رخزلف یک لحظه خلاف خط مشکین نکند

رازها گوید هر سوی خط آورده چنانکان بجز صاحب ما عز دهاقین نکند

هنری عین دهاقین که خداوند هنربجز او را بخداوندی تعیین نکند

آسمان پایه تخت شرف و قدر وراجای جز فرقگه فرقد و پروین نکند

از بزرگی و زاحسان که کند بر همه خلقاز همه خلق کسش نیست که تحسین نکند

دین پاکیزه و عقل و خرد کامل اومرورا جز همه نیکوئی و تلقین نکند

کین او کان بلا گردد در سینه خصمزانکه او با همه کس مهر کند کین نکند

دشمن جاه ورا زهره و یارا نبودکانچه او گوید در ساعت و در حین نکند

آن کند با سر دشمن چو قلم برگیردکه قلم کند شود بر وی و مسکین نکند

باده کین ورا هر که بنوشد عجب استگر عسل باشد ایامش غسلین نکند

لفظ شیرین ورا هر که بنوشد عجب آنکتلخی گوش بگوش اندر شیرین نکند

از زمین سایه علم خود اگر برداردتا قیامت ز می از زلزله تسکین نکند

تا صبا رایحه خلق در او در ندمدچهره باغ پر از تازه ریاحین نکند

ابر نایافته از کف جوادش تعلیملؤلؤ افشانی در باغ و بساتین نکند

هر که جود و کرم او بعیان دیده بودبیهده گوش بافسانه افشین نکند

بسخا صید کند کف جوادش دل خلقز سخا کس بجز او با شه شاهین نکند

هر که میزان سخن سنجی داند کردنبجز از راستی مدحش شاهین نکند

مرکب دانش و فضل و هنر و دولت رابجز از بهر ورا دست و زبان زین نکند

شاه شطرنج کفایت را یک بیدق اولعب کمتر زد و اسب و رخ و فرزین نکند

هر دلی کز قبل شادی او شاد بودگرش طوفان غمان بارد غمگین نکند

هر کرا عقل و بصر باشد خاک در اوبجز از سرمه دو چشم جهان بین نکند

تا بدانگه که سر و کار شیاطین از نارسجده بر آدم پیدا شده از طین نکند

باد بر کل بنی آدم فرمانش رواکه همی کار بفرمان شیاطین نکند

تا که از ملک بود نام و نشان از آئینکس جز او تربیت ملک بآیین نکند

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر به ستایش و توصیف یک معشوق یا شخصیتی خاص پرداخته است، که به زیبایی و ویژگی‌های قابل تقدیر او اشاره می‌کند. شاعر از وفا و ایمان ترک معشوق و نهیب به دیگران می‌کند که هیچ‌کس نمی‌تواند به زیبایی او دست یابد. زلف و خط او به عنوان نمادهایی از جذابیت و قدرت توصیف می‌شوند و شاعر از این می‌گوید که هیچ کس نمی‌تواند با او برابری کند یا سنجیده شود. او همچنین به فضایل اخلاقی معشوق، از جمله کرم و بخشش، اشاره کرده و تأکید می‌کند که او با همه کس مهر می‌ورزد و برای خصومتی هیچ دلگیری نمی‌کند. شعر سرشار از استعاره و تشبیه است و تأکید بر شکوه و عظمت فرد مورد نظر دارد. در نهایت، شاعر با نداهایی عمیق از یگانگی و برتری او، مفهوم بی‌نظیر بودن او را به تصویر می‌کشد.