شمارهٔ ۱۸۸ - در مدح دهقان اجل عمیدالدین

۲۴ بیت

سرو سیمین من ای من ز غمت زرین پیدل من با تو چرا چون دل تو با من نی

آن سرافرازی چون سرو تو با من تا چندوین چونی بی تو تهی دل بدن من تا کی

چون نی تافته ام پی سپر ای آخته سروبر دل باخته ام چند نهی تافته نی

گر بنی نقش کنم شکل تو بر تخته سروتخت کی گردد آن تخته و آن شکل تو کی

تا درآئی چو یکی سرو بمیدان نشاطدر یکی جام چونی برده سبک ریخته می

تا به بینم ترا وز توبه نی نقش کنمسرو بالای سلیمی و نکو روئی می

نی گویا بلب آری و چو بلبل بدمیتا بگویم ز سهی سرو تو نی ناطق حی

سرو چه کز لب او گویا گردد نی خشککس نشانی ندهد جز تو بصد برزن و جی

سرو بسیار به از نی بهمه جای ولیکهست یک نی که به از سرو کدامست آن نی

نی دهقان عمید است که صد میدان سروآید از ریشه برون و برهش گردد پی

سرو بستان سخا کز نی ککلش بعطانامه جود و سخا طی شد بر حاتم طی

سرو آزاده باغ نسب و فرخزادکه نیش فرخ پیکی است ز سر ساخته پی

آنکه در سرو و نی از سبزی و زردی است بوداز کفش جود و سخا رسته چون خون در رگ و پی

آنکه چون سرو زره دارو چو نی تیغ زنندحشم داد یک عا . . . بر دشمن وی

صورت شیرین اش نقش کند بر تن سرواز دل تیره دواتی چو دل این اوی

سرو اگر یابد آب از نی شیرین خط اوبدل کندر زاید شکر از سرو چو نی

سر نی سبز شود در مه دی چون سر سروگر ز سرسبزی او یاد کند نی در دی

نی او سیر چو بر سرو روانش دلبوستان هنر آراید چون صاحب ری

حاسد جاهش اگر تازه چو سرو است بآبزود گردد چونی از نار هبا و لاشیئی

از سر نی که میان بسته فراش و بستسرو اگر بوسه دهد گردد آزاد زعی

طبع من رود نی است آب ده از مدحت تووندرین شعر نی و سرو خورند آب از وی

تا ببستان و نیستان گذرد بر نی و سرونور خورشید بر آنجمله که تاریکی حی

رخ اعداش چو نی باد و سرش باد چو سروسال عمرش بعدد باد فزون از الفی

ناصحش باد سرافراز چو در بستان سروحاسدش پای فرو گل شده چون نی دردی

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و مقام «سرو» به عنوان نمادی از زیبایی و دلنشینی می‌پردازد. شاعر به ارتباط عاطفی و درونی خود با این نماد اشاره می‌کند و از تنهایی و غم‌گینی خود بدون حضور آن صحبت می‌کند. او به تقابل بین زیبایی‌های طبیعی و احساسات انسانی می‌پردازد و می‌گوید که وجود سرو در زندگی‌اش چقدر مهم است. همچنین به ویژگی‌های سخاوت و آزادگی‌ای که به سرو نسبت می‌دهد، اشاره می‌کند و آن را نشان‌دهنده فضیلت‌های انسانی می‌داند. در پایان، شاعر از تأثیرات مثبت عشق و محبت بر روح و زندگی انسان سخن می‌گوید و به این نتیجه می‌رسد که جنبه‌های مثبت زندگی، همچون زیبایی سرو، می‌توانند احساسات تلخ را از بین ببرند.