بخش ۳۳ - در تحقیق میزان
ندانی چیست تحقیق ترازوکه میسنجد عمل بی دست و بازو
بگویم با تو یک یک سر میزانولی بشنو به شکل بی تمیزان
تو پنداری ترازوی قیامتچنین باشد که در دنیا تمامت
بود شاهین آن عقل ای برادرکه پیدا میکند هم خیر و هم شر
بود یک کفهاش دنیا و کرداردگر کفش بود عقبی و مقدار
اگر باشد تو را کردار نیکومقابل باشدت مقدار نیکو
اگر باشد سبک میزان به دنیابه طاعت کی جزا یابی به عقبی
ز کس گر تو برنجی وز تو رنجندبسوزی چون عملهای تو سنجند
هر آن چیزی که در آن کار تو باشدیقین در پلهٔ بار تو باشد
اگر با خویش نیکی نیک میباشچو خواهی کشت تخم نیک میپاش
که تا از یکی هفتصد برویدوگر بد کاشتی هم بد بروید
بیان این ز من بشنو به تحقیقکه صدقست این سخن نزدیک صدیق
میان خیر و شر جز عقل هشیارکه داند فرق کرد اندر همه کار
همه کار نکو از عقل میدانچو نبود عقل کم باشد ز حیوان
هر آن چیزی که باشد سخت دشواربه میزان خرد سنجند هموار
بیان صورت و معنی میزانبگفتم هان همینست ای عزیزان