گنج

۴- آیات ۱۹ تا ۳۰

۳۰ بیت

أَ فَرَأَیْتُمُ اَللاّٰتَ وَ اَلْعُزّٰی (۱۹) وَ مَنٰاةَ اَلثّٰالِثَةَ اَلْأُخْریٰ (۲۰) أَ لَکُمُ اَلذَّکَرُ وَ لَهُ اَلْأُنْثیٰ (۲۱) تِلْکَ إِذاً قِسْمَةٌ ضِیزیٰ (۲۲) إِنْ هِیَ إِلاّٰ أَسْمٰاءٌ سَمَّیْتُمُوهٰا أَنْتُمْ وَ آبٰاؤُکُمْ مٰا أَنْزَلَ اَللّٰهُ بِهٰا مِنْ سُلْطٰانٍ إِنْ یَتَّبِعُونَ إِلاَّ اَلظَّنَّ وَ مٰا تَهْوَی اَلْأَنْفُسُ وَ لَقَدْ جٰاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ اَلْهُدیٰ (۲۳) أَمْ لِلْإِنْسٰانِ مٰا تَمَنّٰی (۲۴) فَلِلّٰهِ اَلْآخِرَةُ وَ اَلْأُولیٰ (۲۵) وَ کَمْ مِنْ مَلَکٍ فِی اَلسَّمٰاوٰاتِ لاٰ تُغْنِی شَفٰاعَتُهُمْ شَیْئاً إِلاّٰ مِنْ بَعْدِ أَنْ یَأْذَنَ اَللّٰهُ لِمَنْ یَشٰاءُ وَ یَرْضیٰ (۲۶) إِنَّ اَلَّذِینَ لاٰ یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ لَیُسَمُّونَ اَلْمَلاٰئِکَةَ تَسْمِیَةَ اَلْأُنْثیٰ (۲۷) وَ مٰا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِنْ یَتَّبِعُونَ إِلاَّ اَلظَّنَّ وَ إِنَّ اَلظَّنَّ لاٰ یُغْنِی مِنَ اَلْحَقِّ شَیْئاً (۲۸) فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلّٰی عَنْ ذِکْرِنٰا وَ لَمْ یُرِدْ إِلاَّ اَلْحَیٰاةَ اَلدُّنْیٰا (۲۹) ذٰلِکَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ اَلْعِلْمِ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِیلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اِهْتَدیٰ (۳۰)

پس خبر دهید از لات و عزی (۱۹) و منات سیمی که دیگر است (۲۰) آیا مر شما راست مذکر و مر او راست مؤنث (۲۱) این اکنون بخش کردنیست مخالف عدالت (۲۲) نیست آن جز نامهایی که نام کردید آنها را شما و پدرانتان فرو نفرستاد خدا بآن هیچ حجتی پیروی نمی‌کنند مگر گمان را و آنچه را خواهش دارد نفسهاشان و بتحقیق آمد ایشان را از پروردگارشان هدایت (۲۳) یا مر انسان‌راست آنچه آرزو می‌کنند (۲۴) پس مر خدا راست آن جهان و این جهان (۲۵) و بسیاری از فرشته در آسمانهاست که کفایت نمی‌کند شفاعت کردنشان چیزی مگر از بعد آنکه اذن دهد خدا برای کسی که خواهد و خوشنود باشد (۲۶) بدرستی که آنان که ایمان نمی‌آورند بآخرت هر آینه نام می‌نهند ملائکه را نام نهادن مؤنث (۲۷) و نیست مر ایشان را بآن هیچ دانشی پیروی نمی‌کنند مگر گمان را و بدرستی که گمان کفایت نمی‌کند از حق چیزی را (۲۸) پس اعراض کن از آنکه روی گرداند از ذکر ما و نخواست جز زندگانی دنیا را (۲۹) آنست منتهای رسیدنشان از دانش بدرستی که پروردگار تو او داناتر است بآنکه گم شد از راهش و او داناتر است بآنکه هدایت یافت (۳۰)

لات و عزّی بنگرید آیا شماوآن منات آن سیّمین بت را به جا
حاصل اینکه این سه بت کاعظم ترندو اکرم اندر نزدتان از دیگرند
بنگرید آیا کنند از احتمالخلق زآنچه آفریده ذوالجلال
بر شما آرند یا نفع و ضرریا کنند از عابدانشان دفع شرّ
مر شما را هست آیا نر ولدبهر حق فرزند ماده بی سند
نزد بعض این است یعنی که شمادختران را خوار بینید از خطا
زنده در گور افکنید از ننگشانمی زنید از بَددلی بر سنگشان
لات و عزّی که اِناثند از چه روپس پرستید این بود بد یا نکو
این چنین قسمت نباشد استوارکه شما بِه را نمایید اختیار
این بتان نبوند جز اسماء چندکه شما هِشتید نام از بد پسند
هم پدرهاتان که این اصنام راهِشته اند این نامهای خام را
حق نبفرستاده بر آن حجتینزد عقلش نیست یک جو صحتی
پیروی نکنند در آئین و کیشجز گمان و جز هوای نفس خویش
هم به تحقیق آمده است از نزد ربآنچه باشد بر هدایتشان سبب
هست آیا آدمی را آنچه اومی نماید در مهمّات آرزو
پس خدا را باشد اندر هر جهتملکت دنیا و ملک آخرت
هر چه را خواهد به هر کس می دهدبی ز امرش کی به کس چیزی رسد
ای بسا ز افرشتگان آسمانچشم دارند از شفاعت مشرکان
آن شفاعت ها بنکند هیچ سودجز ز بعد اذن حق سلطان جود
بهر هر کس خواهد و بپسندد اوبدهد آن درخواستن نفعی نکو
آن کسان کایشان به دار آخرتنیستشان ایمان، بدون معذرت
بر ملایک نام بنهند از پسندآن چنان نامی که بر نسوان نهند
نیست هیچ از علم ایشان را بر آنپیروی نکنند جز ظنّ و گمان
ظن بندهد سود از حق هیچ چیزیعنی از اصل حقیقت در تمیز
پس بگردان روی از آن کو برملارو بگردانیده است از ذکر ما
خواسته نی از عملها در بسیججز حیات دنیوی پست هیچ
غایت این است از رسیدنهایشاننزد علم و دانش اندر رایشان
همّ و همّتشان بود یعنی تمامصرف لذتهای دنیا ز اهتمام
رب تو داناتر است ای ره پناهبر کسی کو گشته گمراه او ز راه
هم بود اعلم به هر ره یافتهنور ایمان، قلب آگه یافته