گنج

۳- آیات ۴ تا ۱۱

۶۸ بیت

یَسْئَلُونَکَ مٰا ذٰا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَکُمُ اَلطَّیِّبٰاتُ وَ مٰا عَلَّمْتُمْ مِنَ اَلْجَوٰارِحِ مُکَلِّبِینَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمّٰا عَلَّمَکُمُ اَللّٰهُ فَکُلُوا مِمّٰا أَمْسَکْنَ عَلَیْکُمْ وَ اُذْکُرُوا اِسْمَ اَللّٰهِ عَلَیْهِ وَ اِتَّقُوا اَللّٰهَ إِنَّ اَللّٰهَ سَرِیعُ اَلْحِسٰابِ (۴) اَلْیَوْمَ أُحِلَّ لَکُمُ اَلطَّیِّبٰاتُ وَ طَعٰامُ اَلَّذِینَ أُوتُوا اَلْکِتٰابَ حِلٌّ لَکُمْ وَ طَعٰامُکُمْ حِلٌّ لَهُمْ وَ اَلْمُحْصَنٰاتُ مِنَ اَلْمُؤْمِنٰاتِ وَ اَلْمُحْصَنٰاتُ مِنَ اَلَّذِینَ أُوتُوا اَلْکِتٰابَ مِنْ قَبْلِکُمْ إِذٰا آتَیْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحْصِنِینَ غَیْرَ مُسٰافِحِینَ وَ لاٰ مُتَّخِذِی أَخْدٰانٍ وَ مَنْ یَکْفُرْ بِالْإِیمٰانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهُ وَ هُوَ فِی اَلْآخِرَةِ مِنَ اَلْخٰاسِرِینَ (۵) یٰا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا إِذٰا قُمْتُمْ إِلَی اَلصَّلاٰةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی اَلْمَرٰافِقِ وَ اِمْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی اَلْکَعْبَیْنِ وَ إِنْ کُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا وَ إِنْ کُنْتُمْ مَرْضیٰ أَوْ عَلیٰ سَفَرٍ أَوْ جٰاءَ أَحَدٌ مِنْکُمْ مِنَ اَلْغٰائِطِ أَوْ لاٰمَسْتُمُ اَلنِّسٰاءَ‌ فَلَمْ تَجِدُوا مٰاءً فَتَیَمَّمُوا صَعِیداً طَیِّباً فَامْسَحُوا بِوُجُوهِکُمْ وَ أَیْدِیکُمْ مِنْهُ مٰا یُرِیدُ اَللّٰهُ لِیَجْعَلَ عَلَیْکُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لٰکِنْ یُرِیدُ لِیُطَهِّرَکُمْ وَ لِیُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکُمْ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ (۶) وَ اُذْکُرُوا نِعْمَةَ اَللّٰهِ عَلَیْکُمْ وَ مِیثٰاقَهُ اَلَّذِی وٰاثَقَکُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنٰا وَ أَطَعْنٰا وَ اِتَّقُوا اَللّٰهَ إِنَّ اَللّٰهَ عَلِیمٌ بِذٰاتِ اَلصُّدُورِ (۷) یٰا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا کُونُوا قَوّٰامِینَ لِلّٰهِ شُهَدٰاءَ بِالْقِسْطِ وَ لاٰ یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلیٰ أَلاّٰ تَعْدِلُوا اِعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْویٰ وَ اِتَّقُوا اَللّٰهَ إِنَّ اَللّٰهَ خَبِیرٌ بِمٰا تَعْمَلُونَ (۸) وَعَدَ اَللّٰهُ اَلَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اَلصّٰالِحٰاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظِیمٌ (۹) وَ اَلَّذِینَ کَفَرُوا وَ کَذَّبُوا بِآیٰاتِنٰا أُولٰئِکَ أَصْحٰابُ اَلْجَحِیمِ (۱۰) یٰا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا اُذْکُرُوا نِعْمَتَ اَللّٰهِ عَلَیْکُمْ إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَنْ یَبْسُطُوا إِلَیْکُمْ أَیْدِیَهُمْ فَکَفَّ أَیْدِیَهُمْ عَنْکُمْ وَ اِتَّقُوا اَللّٰهَ وَ عَلَی اَللّٰهِ فَلْیَتَوَکَّلِ اَلْمُؤْمِنُونَ (۱۱)

می‌پرسند از تو که چه چیز حلال شد مر ایشان را بگو حلال شد مر شما را پاکیها و آنچه آموختید از مرغان و سگان شکارکنندگان آموختیدشان از آنچه آموختشان خدا پس بخورید از آنچه نگاه داشتند بر شما و یاد کنید نام خدا را بر آن و بترسید از خدا بدرستی که خداست زود شمار (۴) امروز حلال شد مر شما را پاکیها و خوراکی آنان که داده شدند نامه را شایسته است شما را و خوراکی شما شایسته است ایشان را و زنان آزاد از زنان گرونده و زنان آزاد از آنکه داده شدند نامه را پیش از شما چون دادیشان مزدهاشان پارسایان جز پلیدکاران و نه گیرندگان دوستان و هر که کافر شود بگرویدن پس بحقیقت ناچیز شد کردارش و او در آخرت از زیانکارانست (۵) ای آن کسانی که گرویدید چون برخیزید بنماز پس بشوئید روی‌هاتان را و دستهاتان را تا مرفقها و مسح کنید سرهاتان را و پایهاتان را تا دو کعب و اگر باشید جنابت رسیدگان پس پاکی جویید و اگر باشید بیماران یا بر سفری یا آمد یکی از شما از حدثی یا بودید زنان را پس نباید آب را پس قصد کنید خاکی پاک پس مسح کنید رویهاتان را و دستهاتان را از آن نخواهد خدا که کند بر شما هیچ تنگی و لیکن می‌خواهد تا پاک گرداندتان و تمام کند نعمت خود را بر شما باشد که شما سپاس گزارید (۶) و یاد کنید نعمت خدا را بر شما و پیمان او که استوار کردتان بآن چون گفتید شنیدیم و فرمانبردیم و بترسید از خدا بدرستی که خدا داناست بسرایر سینه‌ها (۷) ای آن کسانی که گرویدید باشید ایستادگان مر خدا را گواهان بعدل و ندارد شما را دشمنی گروهی بر آنکه داد نکنید داد کنید که آن نزدیکتر است مر پرهیزکاری را و بترسید از خدا بدرستی که خدا آگاه است بآنچه می‌کنید (۸) وعده داد خدا آن را که گرویدند و کردند شایسته که مر ایشان‌راست آمرزش و مزدی بزرگ (۹) و آنان که کافر شدند و تکذیب کردند آیتهای ما را آن گروه اهل دوزخند (۱۰) ای آن کسانی که گرویدید یاد کنید نعمت خدا را بر شما چون قصد کردند گروهی که دراز کنند بشما دستهای خود را پس بازداشت دستهاشان را از شما و بترسید از خدا و بر خدا پس باید توکل کنند گروندگان (۱۱)

مردمان را از تو می باشد سؤالکز مطاعم چیست ایشان را حلال
گو حلال آمد شما را طیّباتغیر از آنچه باشد از مستخبثات
هست هر چیزی حلال و رایگانتا نکرده شرح استخباث آن
زآنکه اصل آمد اباحت در طعامجز که سازد شرع چیزی را حرام
همچنین طیّب بود بی منع و قیدآنچه را کلب شکاری کرده صید
یا که عام است این ز هر چیزی به سیرکو تواند کرد صید از کلب و طیر
آنچه آموزید ایشان را شکارصیدشان باشد حلال از هر قرار
صید را بهر شما دارد نگاههم نه زآن چیزی خورد بی اشتباه
ور خورد نبود معلم، آن دد استآنچه باقی مانده زو ضار و بد است
ور ز حملۀ سگ بمیرد جانورتا رسد صاحب شکار او را به سر
برده باشد گر که نام کردگارچون فرستد کلب را سوی شکار
آن حلال و پاک بهر مردم استوارد اندر حکم مَا ذَکّیتُم است
می بترسید از خدا، کو با شتاباز حلال و از حرام استش حساب
بر شما امروز حِل شد طیّباتهر طعام پاک یعنی یا ثقات
هم طعام صاحبان نامه هابر شما باشد به هر حالی روا
هم بود جایز که بر اهل کتاباز طعام خود دهید اندر نصاب
نیست با اهل کتاب اعنی حرامگر بَدل سازید چیزی از طعام
اندر این باب است افزون گفتگواز کتاب فقه گر خواهی بجو
مذهب جعفر در این باب ای غلامغلّه را دانند گر دانی طعام
یا هر آن چیزی که هست از جامداتنی ذبیحه یا طبیخ و مایعات
هم حلال آمد زنان پارسابنده یا آزاد از بهر شما
وآن زنان کاهل کتاب و اهل کیشاز شما میبوده اند ایشان به پیش
یعنی آن نسوان که در حصن حدودمحصناتند از نصاری و یهود
بهر خود دانند گر ایشان حلالور کنند اعراض دور است از مقال
اندر این هم هست افزون اختلافنسخ داند جعفر آن را بی خلاف
ذکر قول مختلف در هر مقامنیست لازم کافی است اصل کلام
بر شما باشند این نسوان حلالگر که بدهید اجرشان بی قیل و قال
دادن اجر التزام است آن به مهرنی که گر ندهی حرام است آن به قهر
باید آن باشد به عفت در نکاحنی به پنهانی و أخْدَان و سفاح
شرح آن بگذشت در سورة نساءباز بنگر هوشت ار باشد رسا
ور که بر ایمان شود کافر کسیبر حلال و بر حرام حق بسی
پس یقین باطل شود اعمال اومنقلب گردد به زشتی حال او
او زیانکار است اندر آخرتبی نصیب و ناامید از مغفرت
ای کسانی کاهل ایمانید بازچونکه برخیزید از بهر نماز
روی خود شویید و تا مرفق دو دستشستن شرعی است این بر حق پرست
مسح رأس و رجل تا کعبین همکاستخوان برتر است آن بر قدم
ور جُنُب گردید از مسی ّ شماشد طهارت واجب از سر تا به پا
در جنابت غسل باشد فرض دینهم مساوی خواب و بیداری در این
ور که بیمارید یا اندر سفرکآب باشد از شما بر دورتر
بیم خصم و جانور باشد به راهیا که باشد آب اندر قعر چاه
نیست بندی تا کشید از چاه بریا که بفروشند و نبود سیم و زر
وآنگهی باشید حاجتمند آباز جنابت یا حَدَث در ارتکاب
پس تیمّم کرد میباید به خاکبر دو دست و روی زین ره نیست باک
شرح آن بگذشت زین پیش ار که هستآن تیمّم یادت اندر روی و دست
حق نخواهد بر شما گیرد به تنگلیک خواهد پاکتان از رجس و ننگ
هم کند اتمام نعمت بر شمادر هر آن، جا و مقامی ز اقتضا
زآن یکی بُد بر تیمّم رخصتشتا شما گویید شکر نعمتش
پس به یاد آرید از نعمت های اوجانب منعم کنید آنگاه رو
همچنین میثاق او آرید یادکه به لیل العقبه بستید از وداد
چونکه گفتید این شنیدیم از تو مادر اطاعت آمدیم و اقتدا
از خدا ترسید در نقض و دادوز فراموشی نعمت ها که داد
حق بود آگاه بر سرّ صدورمیدهد بر قدر نیت ها اجور
ایستید ای مؤمنان از بهر حقثابت و راسخ ز عهد ماسَبَق
هم گواهانی به قسط، اعنی به راستراستی از حُسن میثاق و وفاست
هم نباید تا که بغض مشرکانبازتان دارد به نقض عهدشان
تا بگردانید رو از عدل و دادحمل آن دور است از راه سداد
عدل بر تقوی شما را اقرب استبل در ایمان عدل، اصل مطلب است
وز خدا ترسید کو باشد خبیربر هر آنچه می کنید از ناگزیر
وعده فرموده است حق بر مؤمنانوآنکه کاری کرده نیکو در جهان
دل به پاس عهد و پیمان داشتنهم قدم بر راستی بگذاشتن
بهر ای شان است آمرزش یقینهمچنین اجری بزرگ از رب دین
و آنکه بر آیات ما کافر شدندیا مکذب پس به دوزخ واردند
بیشک این قومند اصحاب جحیمعین دوزخ باشد آن خُلق وخیم
ای گروه مؤمنان آرید یادنعمتی کو بر شما ز اکرام داد
قصد چون کردند قوم آنگه که دستبر گشایند از پی قتل و شکست
دستشان را از شما حق داشت بازتا نماندید از جهاد و از نماز
می بترسید از خدای ذوالکرماز خلاف عهد و کفران نعم
مؤمنان را پس توکل بر خداکرد باید در نوا و در عنا