بخش ۵۲ - التلوین

۱۱ بیت

دگر بشنو ز صوفی شرح تلوینکه از حالت رهرو گشته تعیین

بود آن احتجاب از حکم عالیبآثار و مقام و حال دانی

بجا بگذاشتن حال سنی رامقید گشتن احوال دنی را

بود برعکس این تلوین دیگرکه سالک را بود در سیر آخر

در آن حال بقا بعد از فنا دانتجلیهای اسمائی بجا دان

بنزد بعضی این اعلی مقام استولی در نزد قومی ناتمام است

شد اندر فرق بعد‌الجمع چون غرقحجابش گر نباشد کثرت فرق

باین معنی یقین اعلی مقام استتمکن را نهایت لا کلام است

نخواهد شد ز تمکین مقررز شأنی مشتغل بر شأن دیگر

وگر گردد همی ز آثار کثرتموحود محتجب از حکم وحدت

یقین میدان توزین تحقیق خالصکه این تلوین بود ناچار ناقص

خلاصه

هوش مصنوعی: در این شعر، صوفی به توصیف حالاتی از سیر و سلوک سالک می‌پردازد. او از تلوین و تغییرات در احوال سالکان سخن می‌گوید که نشان‌دهندهٔ انتقال آن‌ها بین مراحل مختلف سیر و سلوک است. در یکی از این مراحل، سالک به حالتی از احتجاب و فاصله از مرتبهٔ بالای خود دچار می‌شود و در دیگری به حالتی از بقا پس از فنا می‌رسد، که به معنی تجلی اسم‌های الهی است. بعضی این مقام را عالی می‌دانند، در حالی که برخی دیگر آن را ناتمام می‌شمارند. این تمایز در ادراک اهل معرفة به وضوح نمایان است. در نهایت، شاعر به این نکته اشاره می‌کند که رسیدن به مقام اعلا نیازمند از بین بردن کثرت و توجه به وحدت است و این سیر و حال، همواره با نقص‌ها و چالش‌هایی همراه است.