بخش ۲۵۸ - عبدالوکیل

۹ بیت

بود عبدالوکیل آنکس ز اطیابکه بیند حق بصورتهای اسباب

بود او فاعل اندر کل افعالمحول دست تقدیرش در احوال

امورات جهانرا خلق محجوببر اسبابست پندارند منسوب

از آن غافل که بی تدبیر فاعلبود اسبابها بیکار و باطل

چود اعضائی که در جنبش ز جانندچو روح از تن جدا شد ناتوانند

کسی کاسباب را نابود بیندمسبب را در آن موجود بیند

بحق باشد توکل در امورشنه اسباب از حق اندازد بدورش

بچشم آید سببها بس علیلشگذارد باز کار او با وکیلش

توکل بر مسبب جوید از دلکه می‌بیند سببها را معطل

خلاصه

هوش مصنوعی: این متن درباره اهمیت توکل به خدا و حقیقت وجود مسبب‌ها در زندگی است. شاعر می‌گوید که بسیاری از مردم تنها به اسباب و علائم ظاهری دنیا توجه می‌کنند و از حقیقت مسبب عالم غافلند. او با مثالی از حرکت اعضای بدن یادآوری می‌کند که اعضا بدون روح ناتوان و بی‌فایده هستند. در واقع، مسبب حقیقی همواره در پس اسباب وجود دارد و باید به او توکل کرد. در نهایت، اشاره می‌شود که توکل بر مسبب واقعی، یعنی خداوند، درست‌تر و کارآمدتر است، چرا که اسباب بدون اراده الهی بی‌اثر می‌شوند.