بخش ۱۴۲ - سرائر الاثار

۹ بیت

ز آثارت سرائر گر یقین استترا در باطن اکوان دفین است

سرائر چیست باطنهای اکوانکه شد تعبیر بر اسماء یزدان

خود این اکوان بظاهر چون مرا یاستدر آن اسماء بچشم عقل پیداست

بود اسماء حقیقت روح اکوانچنان کاندر بدن روحیست پنهان

نبینی روح را با چشم لیکنکنی ادراک آن از جنبش تن

گرت چشمی بود چون روح از جسمشناسی کاین اثر هست از فلان اسم

در این هیکل چه اسمی کرده تأثیردر این خلقت چه وصفی بوده تقدیر

وگر باشی ادق در سیر اشیاءز اسماء و صور بینی مسما

مسمی کیست عین ذات بیچونکه از هر اسم و رسمی اوست بیرون

خلاصه

هوش مصنوعی: این متن به بررسی مفهوم "اکوان" و "اسماء" در ارتباط با حقیقت و باطن آن‌ها می‌پردازد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که هر یک از "اکوان" (اجتماع یا هستی‌های مختلف) دارای باطن و حقیقتی هستند که در پس ظاهر آنها نهفته است. وی توضیح می‌دهد که اسماء الهی حقیقت روح اکوان هستند، مشابه روح که در بدن پنهان است. اگرچه روح را نمی‌توان با چشم دید، اما تأثیر آن را می‌توان از طریق حرکات بدن درک کرد. در نهایت، متن اشاره می‌کند که ذات اصلی و واقعی منحیث "مسمی" از هر نوع اسم و رسم فراتر است و در سیر اشیاء باید به این حقیقت عمیق‌تر توجه داشت.