غزل شمارهٔ ۳۹۶۸

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)قافیه: ونرود۱۵ بیت

به تیغ از سر بی مغز آرزو نرودکه بوی باده به یک شستن از کدو نرود

به پیر میکده هر کس ارادتی داردبه آستان خرابات بی وضو نرود

ز پنبه سر مینا به حلقم آب چکانکه بی شراب مرا آب در گلو نرود

همیشه منفعل از خوی خودبود بدخوکه زردی آتش سوزنده را زرو نرود

سراب تشنه لبان را کند بیابان مرگخوشا دلی که به دنبال آرزو نرود

به جوی خویشتن این آب برنمی گرددبهوش باش که چهره آبرو نرود

ز وصل کم نشود خارخار درد طلبکه در محیط روانی ز آب جو نرود

کشیده دار ز سوداییان عشق زبانبه شانه پیچ وخم از زلف مشکبو نرود

منم که قسمتم از تیغ یار خمیازه استو گرنه تشنه کسی از کنار جو نرود

نشاط فرش بود در حریم تنگدلانز هیچ غنچه نشکفته رنگ وبو نرود

ز سفلگان کهنسال چشم جود مدارکه چون سفال شود کهنه آب ازو نرود

نمی شوند خسیسان به مال زاهل کرمبه باده کوتهی دست از سبو نرود

چه شد که گرم سخن ساخته است عشق مراشکر ز خاطر طوطی به گفتگو نرود

شکر به شیر گراز مهر دایه آمیزدبهانه از دل طفل بهانه جو نرود

چو موج صائب اگر پربرآورد غواصنمی رسدبه گهر تا به خود فرو نرود

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر از عطار نیشابوری به بررسی عواطف و تمایلات انسانی می‌پردازد و بی‌فایده بودن برخی آرزوها را به تصویر می‌کشد. شاعر می‌گوید که آرزوهای بی‌اساس و بی‌مغز نمی‌توانند به نتیجه برسند و جست‌وجو برای خوشبختی در مکان‌های نادرست، بی‌ثمر است. در آسیب‌های ناشی از دوری از حقیقت و آرزوهای پوشالی، احساس عطش و ناکامی وجود دارد. به طور کلی، شعر به مفهوم عشق و نوشیدن از می‌کده و جدایی از ناپاکی‌ها و تظاهرها اشاره دارد و یادآور می‌شود که برای رسیدن به اصل خوشبختی باید از وقایع بی‌معنا در زندگی چشم‌پوشی کرد.