غزل شمارهٔ ۲۳۶

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)قافیه: یشند۸ بیت

توانگران که به جنب سرای درویشندمروت است که هر وقت از او بیندیشند

تو ای توانگر حُسن، از غنای درویشانخبر نداری اگر خسته‌اند و گر ریشند

تو را چه غم که یکی در غمت به جان آید؟که دوستانِ تو چندان که می‌کشی بیشند

مرا به علت بیگانگی ز خویش مرانکه دوستانِ وفادار بهتر از خویشند

غلام همت رندان و پاکبازانمکه از محبت با دوست، دشمن خویشند

هر آینه لبِ شیرین جواب تلخ دهدچنان که صاحب نوشند، ضارب نیشند

تو عاشقان مسلم ندیده‌ای سعدیکه تیغ بر سر و سر بنده‌وار در پیشند

نه چون منند و تو؛ مسکین، حریص، کوته‌دستکه ترک هر دو جهان گفته‌اند و درویشند

خلاصه

هوش مصنوعی: در این شعر، سعدی به تضاد بین توانگران و درویشان اشاره می‌کند. او می‌گوید که ثروتمندان از درد و رنج درویشان بی‌خبرند و تنها به خوشی‌های خود می‌اندیشند. سعدی به توانگران می‌گوید که غم و دوستی واقعی را نمی‌شناسند و کسانی که واقعا وفادارند، بهتر از خویشان‌اند. او خود را از رندان و پاکبازان می‌داند که به خاطر محبت، به دوستانشان وفادارند و از دشمنی با دیگران خودداری می‌کنند. در نهایت، سعدی بیان می‌کند که عاشقان واقعی، کسانی هستند که با وجود مشکلات، به عشق و وفاداری پایبندند و به برتری روحی و معنوی درویشان بر توانگران اشاره می‌کند.