۱۵- المقاله

۱۰ بیت

ترا دیدهٔ دل اگر باز شدهمای سعادت به پرواز شد

به ملک خرد پنج نوبت بزندر بوستان سعادت بزن

مگر یابی آنجا نسیم گلیشوی مست از بوی چون بلبلی

ترا باغ جنت اگر آرزوستمعیشت چنان کن که فرمود دوست

چو تخمی بکشتی در ایام تیربه وقت درو گو منافع بگیر

جهان کشتزار سرای بقاستدرختی که کاری برِ او تُراست

اگر گل نشاندی، گل آید به باربری خار اگر کشته باشی تو خار

کنونت که آب عمل روشن استفشان تخم چیزی که داری به دست

در این خاکدان ای پسر لاله کارکه فردا شود خاک تو لاله‌زار

سر از خاک گُل که بر می‌کندز یاران رفته خبر می‌کند

خلاصه

هوش مصنوعی: این شعر به اشاره به اهمیت عمل و کوشش در زندگی می‌پردازد. شاعر به خواننده می‌گوید که اگر دلش به یاد خدا و سعادت باز شود، می‌تواند در دنیای خرد و فهم، به موفقیت دست یابد. او به باغی از سعادت اشاره می‌کند که در آن بادهای خوشی جاریست و از عطر خوش گل‌ها مست خواهد شد. شاعر تأکید می‌کند که اگر به دنبال بهشت هستیم، باید زندگی‌امان را طبق دستورات خداوند تنظیم کنیم. در ادامه، او به مفهوم کاشتن و برداشت اشاره می‌کند که هر کاری که انجام می‌دهیم، نتیجه‌اش را خواهیم دید. اگر خوب بکاریم، خوب برداشت خواهیم کرد و اگر بد بکاریم، نتیجه‌اش زیان‌آور خواهد بود. در نهایت، شاعر به این نکته می‌پردازد که زندگی در این دنیا مانند کشتزار است و باید مراقب اعمال خود باشیم، چرا که سرانجام همه ما به خاک برمی‌گردیم و یاد ما برای دیگران باقی می‌ماند.