بخش ۴۴ - مناجات به درگاه قاضی الحاجات

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)۴۱ بیت

ای خدا از خود دو چشمم کور کنوز جمالت دیده‌ام پرنور کن

دارم از خود صد شکایت ای خدابا که گویم جز تو عیب خویش را

ای خدا دارم دلی از دست خویششرحه شرحه پاره پاره ریش ریش

ای خدا آمد به ما از راستاناین حدیث و نیست الّا راست آن

کاینچنین گفت آن امام هفتمینکش روان بادا به صد رحمت قرین

کای تو اندر این سرای تنگنایصد هزارانت بلا اندر قفای

چونکه افتی از بلایی در مضیقکش نبینی مر خلاصی را رفیق

رو کریمی از کریمان را بجویحال خود را سر به سر با او بگوی

ای خدا ای بحر احسان و کرماز کرمهایت جهانی غرق یم

هر کریمی جرعه نوش جام توستریزه خوار سفرهٔ انعام توست

هر کریم از تو کرم آموختهمایهٔ احسان ز تو اندوخته

سالها شد ای خداوند کریممر کرمهای تو را هستم عزیم

گرد بام خانه‌ات پر می‌زنمخانه‌ات را حلقه بر در می‌زنم

شیئی لله گویم اندر درگهتخوانم اندر گاه و اندر بیگهت

چون گدایی بر دری فریاد کردکدخدایش از لب نان شاد کرد

ای خدا در درگهت من آن گداخانه را هم تو خدا هم ناخدا

گر سگی آرد به دیواری پناهجا دهد او را به خود بی اشتباه

در وی از بادش نگهبانی کنددر اسد خورشید گردانی کند

ای خدا ای بی پناهان را پناهمجرمان را عین عفوت عذرخواه

چون سگی خود را فکنده‌ستم به خاکیا الهی یا الهی فی فناک

روز و شب چون سگ پی یک لقمه ناندم همی مالم به خاک آستان

ای دو عالم غرق احسان شمالقمهٔ نانی به این سگ کن عطا

نان من دانی چه باشد قوت جانجان ازو یابد حیوة جاودان

وانچه باشد یک نظر از لطف خاصکز غم خود سازدم یکسر خلاص

بنده‌ای روزی ز مولا گر گریخترشتهٔ مهر و محبت را گسیخت

چونکه باز آید کند بازش قبولبگذرد از ظلم و جهل آن جهول

این منم آن بندهٔ بگریختهآبروی خود به خاک آمیخته

سوی درگاهت کنون باز آمدهچنگ خود بر دامن عفوت زده

آمدم اینک به درگاه تو بازحکم باشد مر تو را ای بی نیاز

مجرمی چون شد پشیمان از گناهباز آید سر به زیر و عذرخواه

خواجه عذر او پذیرد از کرمهم ببخشاید گناهش بیش و کم

ای خدا آن مجرم نادم منمکز ندامت دست بر سر می‌زنم

دست بر سر سر به پیش و عذرخواهآمدم بازت به درگه ای اله

گر ببخشی هم کریمی هم جوادور بسوزی شاه با عدلی و داد

کافری گر شد کریمی را دخیلآن کریمش می‌شود یار و کفیل

ای خدا دانی که کافر نیستمبلکه در توحید خود فانیستم

مر تو را هستم دخیل ای ذوالکرمآمدم تا درگهت با صد ندم

یک نظر کن از عنایت سوی منفارغم گردان ز قید خویشتن

زین رفیقان تنگ شد یا رب دلمکن تهی ز ایشان خدایا محفلم

بلکه دل از این دیارم سیر شدجان از این آب و گلم دلگیر شد

گو مبارک بی دلیلی کز نراقمحفل ما را کشد سوی عراق

خلاصه

هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به خداوند دعا می‌کند و از او درخواست می‌کند که چشمانش را از دنیا و زیبایی‌های آن کور کند تا بتواند به جمال الهی توجه کند. او ناله و شکایت‌هایش را به خدا می‌گوید و از کمبودها و مشکلاتش در زندگی شکایت دارد. شاعر با بیان حال و روز خود، به این نکته اشاره می‌کند که در شرایط سخت و محدود، تنها پناهگاه او خداوند است. او از خدا می‌خواهد که مانند یک پناهگاه، از او حمایت کند و به او رحم کند. شاعر از رحمت و احسان خداوند یاد می‌کند و به گدایی خود در درگاه خداوند اعتراف می‌کند و درخواست می‌کند که مانند گدایان دیگر، به او نیز نان و روزی عطا کند. او به توبه و ندامت خود از گناه اعتراف می‌کند و به درگاه خدا برمی‌گردد تا بخشش و عفو الهی را از او طلب کند. در نهایت، شاعر درخواست می‌کند که دلش از دنیا فارغ شود و به سمت خداوند و محبت الهی کشیده شود.