قصیدهٔ شمارهٔ ۷۷ - ایضا فی مدیحه
بده داد طرب چون شد بلند از لطف ربانیبه نامت خطبهٔ دولت برایت رایت خانی
علم برکش چو استعداد فطری بیطلب دادتمکین حکم و تاج سروری و چتر سلطانی
به عشرت کوش کز هر گوشه میبینم چو ماه نوصراحی گردنان رابر زمین پیش تو پیشانی
تو شاخ دولتی بنشین درین بستان سرا چندانبه عیش و خرمی کز زندگانی داد بستانی
چو احسان را به همت قیمت ارزان کردهای بادتسپاه و جاه و حکم و ملک و مال و منصب ارزانی
عروس ملک چون میبست پیمان وفا با توبه دست عهدت اول توبه کرد از سست پیمانی
جهان را با نی مثل تو میبایست از آن روزدبه نام نامیت دست جهان کوس جهانبانی
چو در امکان نمیگنجی سخنسنجان چه گویندتبه سیرت عقل اول یا به صورت یوسف ثانی
عجب نبود که گویم سایهٔ خورشید افتادهبه این حجت که تو خورشیدی و در ظل یزدانی
اگر معمار رایت دست از ضبط جهان داردنهد معمورهٔ عالم همان دم رو به ویرانی
و گر معیار عدلت از میان تمییز برداردگدا در ملک سرداری کند سردار چوپانی
بداندیشت به قید مرگ چون سگ در مرس ماندبه هر جانب که روز رزم شمشیر و فرسرانی
عجب گنجیست عفوت خاصه کز خلق عظیم توبه دست محرمان پیوسته میآید به آسانی
به غیر از من که دارم بد گناهی عذر از آن بدترولی یک شمه میگویم از آن دیگر تو میدانی
بود مریخ و خورشید آسمان کامکاری راحسامت در سراندازی و دستت در زرافشانی
مرا ظنی غلط دوش از قبول رشحهٔ لطفتابا فرمود و راهم زد به یک وسواس شیطانی
تصور کردم آن تریاق را در نشهٔ دیگرچه دانستم که خواهد بود یک سر فیض روحانی
کشیدم دست از آن وز دست خود در آتش افتادمچه آتش شعلهٔ آفت چه آفت قهر سلطانی
پشیمانم پشیمانم که بر خود بیجهت بستمره لطف ز خود رائی و بی عقلی و نادانی
مرا عقلی اگر میبود کی این کار میکردمچرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی
به تقریب این سخن مذکور شد باز آمدن کز جانکنم در وادی مدح تو حسانی و سحبانی
زهی رای قضا تدبیرت از حزم قدر قدرتبلاد عدل را عامل بنای ملک را بانی
اگر خورشید لطف ذرهای بر آسمان تابدسها را کمترین پرتو بود خورشید نورانی
و گر خود سایهٔ قهرت زمانی بر زمین افتدشود بینور چون سنگ سیه لعل بدخشانی
سهیل طلعتت گر عکس بر بحر و براندازدخزف گردد عقیقتر حجر یاقوت رمانی
درافشان چون شود بر تنگدستان ابر دست توکند هر رشحه آن قلزمی هر قطرهٔ عمانی
ید بیضا نماید رایتت در وادی نصرتچه از فرعونی اعدا کند رمح تو ثعبانی
عرق کز ابرشت بر خاک ریزد در دم جولانکند در پیکر جسم جمادی روح حیوانی
برات عمر اگر خواهد کسی رایت برای اوبه حکم از قابض ارواح گیرد خط ترخانی
به قدر دولتت گر طول یابد رشتهٔ دورانزند دم از بقای جاودانی عالم فانی
عجب گر بر قد گیتی شود رخت بقا کوتهکه ذیل دولتت آخر زمان را کرده دامانی
اگر صد سال اید بر کمان کی در نشان آیدبه قدر درک ادراک تو سهم و هم انسانی
تو را نام از بزرگی در عبارت چون نمیگنجدبه توشیحش کنم در یک غزل درج از سخندانی
صبوحی کرده میآئی بیا ای صبح نورانیکه برهانم شوی وز ظلمتم یکباره برهانی
درین فکرم که چون ماند بدانجا گرد و جود مناگر با این شکوه از ناز دامن بر من افشانی
ریاض لطف را سروی سپهر قدر را بدریسریر خلق را شاهی جهان حسن را جانی
اگر صد بار چون شمعم سراندازی دیت ایربسکه چون پروانه یکبارم به گرد سر بگردانی
لب لعلت نگین خاتم حسنست و بر خوبانتو را ثابت به آن مهر سلیمانی سلیمانی
دهانت شکر و لب شکرین قد نیشکر خود گوچرا کامی بود تلخ از تو کاندر شکرستانی
یقین است ای مه از نازت که مانند هلال از مناگر صد سجده بینی گوشهٔ ابرو نجنبانی
بناشد آدمی را از قبول دل کمالی بهشوم انسان کامل گر سگ کوی خودم خوانی
خرابست آن چنان حالم که رو گردانم از عالمنگردانی رخ از من صورت حالم اگردانی
الهی تا لوای مهر بر دوش فلک ماندتو با چتر و لوا بر تخت دولت کامران مانی
نمیداند دعائی محتشم زین به که تا حشرتبود بر فرق فرقد سامخلد ظل سبحانی