شمارهٔ ۱۱ - مدح ابوالقاسم دبیر

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)۱۳ بیت

باز ابوالقاسم آن خیاره دبیرکودکست و به رأی و دانش پیر

کلک او بر رقم که پیونددهر دبیری که دید بپسندد

تازی و پارسی نکو داندهر چه راند همه نکو راند

گر ز طیبت درو گشادگی استچه شد آنجا بزرگ زادگی است

هیچ عیب دگر جز آتش نیستکه تن سنگی گرانش نیست

ار ضعیف ار قوی دهند شرابطبع بی تاب او ندارد تاب

چون کند پر کم و ندارد جایطشت سازد ز آستین قبای

منتظر ایستاده ده فراشتا چگونه رود حدیث هراش

هر چه خورده بود براندازدمعده پر شده بپردازد

آنچنانش برندمست و خجلکه نشاطش فرو مرد در دل

پس بشستن قبا دهد ناچارنرسد چند گه به خدمت بار

چون بدانند علت تأخیراینک آید خیانت و تقصیر

زود بینی که از حوالت شاهسوی هر دستگاه یابد راه

خلاصه

هوش مصنوعی: این متن درباره ابوالقاسم، دبیری توانا و کودک‌سالار است که به علم و دانش بزرگ‌ترها احترام می‌گذارد. او توانایی فراوانی در نوشتن به هر دو زبان فارسی و عربی دارد. نکته‌های مختلفی از او ذکر می‌شود، از جمله این که او از هر نوع شراب، حتی اگر برای افراد قوی و ضعیف باشد، نمی‌تواند دل برکَند و در اثر آن حالتی غمگین و خجالت‌زده پیدا می‌کند. همچنین، او پس از احساس حالت مستی و پریشان‌حالی، ناچار به شستشوی لباسش می‌شود و در مسائل مربوط به خدمت به شاه، از تأخیر خود نگران است. در نهایت، به نظر می‌رسد که او به واسطه‌ نقایص خود و مسائلی که پیش آمده، دچار مشکلاتی شده است.