گنج

بخش ۱ - فردوسی فرماید

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)۱۹ بیت
به نام خداوند جان و خردکزین برتر اندیشه بر نگذرد
خداوند نام و خداوند جایخداوند روز‌ی ده و رهنمای
خداوند گیهان و گردان سپهرفروزنده ماه و ناهید و مهر
ز نام و نشان و گمان برتر استنگارنده بر شده گوهر است
به بینندگان آفریننده رانبینی مرنجان دو بیننده را
نه اندیشه یابد بدو نیز راهکه او برتر از نام و از جایگاه
چنان دان که هرگز نیاید پدیدتوهم در آنکس که وهم آفرید
سخن هر چه از گوهران بگذردنیابد بدو راه جان و خرد
خرد گر سخن برگزیند همیهمان را ستاید که بیند همی
ستودن نداند کس او را چو هستمیان بندگی را ببایدت بست
خرد را و جانرا همی سنجد اودر اندیشه پخته کی گنجد او
که او قادر و حی و فرمان‌رواستهمه چیز برهستی او گواست
بدین آلت و رای و جان و زبانستود آفریننده را چون توان
به هستیش باید که خستو شویز گفتار و پیکار یکسو شوی
پرستنده باشی و جوینده راهبه ژرفی فرمانش کردن نگاه
از این پرده برتر سخن‌گاه نیستبه هستیش اندیشه را راه نیست
توانا بود هر که دانا بودز دانش دل پیر برنا بود
کنون تا چه داری بیار از خردکه گوش نیوشنده زو بر خورد
چه گفت آن سخن گوی مرد خردکه دانا ز گفتار او بر خورد