بخش ۱۹ - فخرالدین اسعد گرگانی
فخری جرجانی - رحمه الله تعالی - از اماثل و افاضل روزگار است میزان کمال فضل و دقت شعر وی کتاب ویس و رامین است و آن در این روزگار مهجور و نایاب، و این چند بیت از مواضع متعدد آن کتاب است:
خوش است این نکته از گیتی شناسانکه باشد جنگ بر نظاره آسان
مرا آن طشت زرین نیست درخورکه دشمن خون من بیند بدو در
نباشد مار را بچه بجز مارنیارد شاخ بد جز تخم بدبار
نباشد خوش سفر در تندرستینگر تا چون بود در رنج و سستی
گل و نرگس نکو باشد به دیدنولیکن تلخ باشد در چشیدن
گناه بوده بر مردم نهفتنبسی نیکوتر از نابوده گفتن
مثال پادشه چون آتش آمدبه طبع آتش همیشه سرکش آمد
اگر با زور پیل و طبع شیریمکن با آتش سوزان دلیری