بخش ۱۵ - حکایت آن دو صاحب جمال که یکی از خلق خوش عاقلان را دیوانه ساخته بود و دیگری از خوی بد آشنایان را بیگانه خویش کرده بود

۱۵ بیت

دو سرو لاله رخ بودند همزادکه از مادر بشکل آن دو کم زاد

چنان بودند در خوبی یگانهکه گفتی: نیست فرقی در میانه

اگر این یک ملک، آن یک پری بودوگر این زهره، آن یک مشتری بود

بصورت گر بیک دستور بودندولی در سیرت از هم دور بودند

یکی بر خاطر هر خسته راحتیکی از جور بر دلها جراحت

یکی بر سینه ها مرهم نهادییکی صد داغ دل بر هم نهادی

بت دلجوی را از حسن سیرتبجان می خواستند اهل بصیرت

قدم هر جا نهادی بر سر کویز بسیاری نگنجیدی سر موی

نگار تند خو هر جا نشستیز دست خوی بد تنها نشستی

شنیدم گفت روزی از خجالتکه یارب، اینچه حالست و چه حالت؟

که در حسن و جمال ما شکی نیستترا صد عاشق و ما را یکی نیست

چو این حرف آن حریف تند خو گفتنکو خو در جواب او نکو گفت

چه سود از حسن؟ چون احسان نداریتو این داری ولیکن آن نداری

خداوندا، بحسن نیک خویانبخلق و سیرت پاکیزه رویان

که حسن خلق عادت ساز ما راباخلاق حسن بنواز ما را

خلاصه

هوش مصنوعی: دو سرو لاله‌رخ همزاد وجود داشتند که از نظر زیبایی بسیار مشابه بودند. هیچ تفاوتی در زیبایی ظاهری آن‌ها نبود و هر دو از نظر فیزیکی شبیه بودند. اما از نظر شخصیت و سیرت متفاوت بودند. یکی از آن‌ها دارای شخصیت مهربان و آرام بود و دیگری سخت‌گیر و تندخو. این دو باغبان دل‌ها بودند؛ یکی آرامش را به دل‌ها هدیه می‌کرد و دیگری درد و رنج. مردم به جمال یکی بیشتری دل می‌دادند و از خوبی‌هایش بهره‌مند می‌شدند، در حالی که دیگری تنها یک عاشق داشت. در گفتگویی، تندخو به ناراحتی از یکسان نبودن عاشق‌هایشان اشاره می‌کند و در پاسخ نیک‌خو می‌گوید که زیبایی ظاهری بدون نیک‌خویی ارزشی ندارد. در نهایت، دعا می‌کند که خالق حسن، ویژگی‌های خوب را در وجود انسان‌ها نهادینه کند و با اخلاق نیک آن‌ها را نوازش کند.