بخش ۴۴ - در بیان آنکه خواری آورد

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)۱۰ بیت

چند خصلت آورَد خواری به رویبا تو گویم گر همی گویی بگوی

اول آن باشد که مانند مگسمردْ ناخوانده شود مهمانِ کس

هرکه مهمان با کسی ناخوانده شدنزد مردم خوار و زار و رانده شد

دیگر آن باشد که نادانی رودکدخدای خانهٔ مردم شود

کار کردن بر حدیث آن دو مردکز پی جهلند دایم در نبرد

هر که بنشیند زبر دست صدورگر رسد خواری به رویش نیست دور

نیست جمعی را چو بر قول تو گوشصد سخن گر باشدت یک را مگوش

حاجت خود را مخواه از دشمنانزین بتر خواری نباشد در جهان

از فرومایه مراد خود مجویتا نیاید مر ترا خواری به روی

با زن و کودک مکن بازی هلاتا نگردی خوار و زار و مبتلا

خلاصه

هوش مصنوعی: این متن به بررسی چند ویژگی منفی و خوارکننده در رفتار انسان‌ها می‌پردازد. ابتدا به مسئله مهمان ناخوانده‌ اشاره می‌کند که به مانند مگس، به جایی بدون دعوت می‌رود و در نتیجه خوار می‌شود. دیگر آن که نادان‌ها می‌توانند به مقام‌های بالا دست یابند، در حالی که زیان آن‌ها به سبب جهل‌شان بر دیگران می‌رسد. همچنین، نویسنده هشدار می‌دهد که افرادی که مقام و قدرت دارند، ممکن است با خاری مواجه شوند اگر به نادرستی رفتار کنند. به علاوه، از خواسته‌های خود از دشمنان پرهیز کنید و همچنین به فرومایگان امیدی نداشته باشید، چرا که این امر منجر به خوار شدن شما خواهد شد. در نهایت، از دست‌بردن به زندگی خصوصی دیگران و بازی با زنان و کودکان نیز به شدت نهی می‌شود تا فرد دچار خاری نشود.