بخش ۱۱۹ - در بیان آنکه اگر عالم اولیا ظاهر گشتی. کفر و ایمان یکسان شدی و اگر کسی را خلاف آید که پیغامبر خود را بهمه نمود ابوجهل با ابوذر چرا یکسان نشد، گوئیم که آن نمودن بقابلان بود زیرا وجود نبی همچون آفتاب است که بر بدو نیک تابان است، خوب را از زشت ممتاز میکند چنانکه در قیامت بدو نیک پیدا شود که یوم تبیض وجوه و تسود وجوه. اما در دنیا پنهاناند از آنکه دنیا شب است و آخرت روز همه چیز در شب پنهان باشد و بروز ظاهر شود. پس نمودن آن است که آفتاب بسنگ لعل مینماید و او را گوهر باقیمت میکند، اما باقیان را باین وجه مینماید که سنگ را از لعل میشناسد و شبه را از گوهر، آن نمودن بمقبولان باشد نه بمردودان.
گر نمودی یکی بخلقان روهمه یکسان شدی ولی و عدو
خلق اغیار یار گ شتندیمونس و غمگسار گشتندی
بوالحکم از کجا شدی بوجهلهمه دشوارها نمودی سهل
همه گلشن بدی نبودی خارکس ندیدی قرین یار اغیار
روح گشتی فرید بی جسمیبر مسمی کجا بدی اسمی
بی حجاب آن جهان نموده شدیزانکه شرک از همه زدوده شدی
همه گشتی چنان که بود اولروح صافی شدی ز دام و دغل
لاشدی هرچه آن نمی بایدبنمودی هر آنچه می شاید
پردۀ کون را خدا آویختپس آن گونه گونه خلق انگیخت
نیک و بد صاف و درد پاک و پلیدپس پرده نهان ز شخص بلید
تا که هر گول فهم آن نکندجهل را تا ز بیخ بر نکند
همچو در لیل تار دیدۀ بازنکند فرق زاغ را از باز
پیش او گرگ یک بود با میشنشناسد که کی پس است و که پیش
روز محشر شود همه پیدانیک و بد بیش و کم صواب و خطا
این جهان که شب است برخیزدبعد از آن نیک و بد نیامیزد
همه از همدگر جدا گردندهر گروهی بجنس واگردند
دانه ها زیر خاک یکسان اندزانکه از چشم خلق پنهان اند
چون ز صور بهار نشر شوندهمه از گور خاک حشر شوند
سر هر دانه ای شود پیدادر نظر نیک و بد شوند جدا
میشود زنده بعد مرگ زمیناز دم نوبهار نیکو بین
چون سرافیل نوبهار آیداز زمین مرده دانه ها زاید
برگها سرکند ز گور شجربا دو صد غنچه از برای ثمر
حشر خلقان چنین بود در نشربیشک این را بدان گذر از نشر
آنکه این حشر میکند بجهانهم کند حشر جملۀ خلقان
همچنین در قیامت این خلقاناز لحد سرکنند پیر و جوان
یک بود ابیض و یکی اسودگردد ابیض قبول و اسود رد
کافران را بود مقام جحیممؤمنان را بود سرای نعیم
روز از آن خواند حق قیامت راکه نهانها شود در او پیدا
یوم دین گفت بشنو از قرآنزانکه از وی فناست لیل جهان