۱۵- آیه ۵۶
إِنَّکَ لاٰ تَهْدِی مَنْ أَحْبَبْتَ وَ لٰکِنَّ اَللّٰهَ یَهْدِی مَنْ یَشٰاءُ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ (۵۶)
بدرستی که تو هدایت نمیکنی آن را که دوست داری و لیکن خدا هدایت میکند آن را که میخواهد و او داناتر است بهدایتیافتگان (۵۶)
« در بیان ایمان ابی طالب(ع) و معنی أنَّکَ لَاتَهدِی مَنْ أحبَبتَ »
ای محمّد (ص) ره تو نتوانی نمودبر کسی کش دوست داری خود ز جود
حق تعالی می نماید لیک راههر که را خواهد سپید او یا سیاه
حق به حال مهتدین داناتر استاهل ره را زو نشان دیگر است
گفته اند این آیت از حق بر رسولیافته در حق بوطالب نزول
کو بُدش بس میل بر ایمان عمداشت او ز ایمان وحشی رنج و غم
آمد این آیت از آن بر مصطفی(ص)میل توست اعنی خلاف علم ما
آنکه داری جهد بر ایمان اونافرید ایمان در او حق یک تسو
اندر این معنی بود چندین نظرمجملی زآن گویم ار داری بصر
اول آنکه رأی مرسل با رسولگر مخالف شد بود دور از عقول
خواهد ار او آنچه را که حق نخواستنیست پیغمبر یقین اهل هواست
پس پیمبر خواستش با حق یکی استآنکه گوید غیر از این ، اندر شکی است
یا که در دانایی اش باشد قصوریا بود مغرض در احکام و امور
ذکر بوطالب مفصل شد بیاناندر اَنعام ار که خواهی رو بخوان
همچنین این آیت ار فهمی قلیلهست بر ایمان بوطالب دلیل
زآنکه کرد از حبّ کافر نهی حقخاصه بر پیغمبر صاحب نسق
پس ندارد دوست کافر را رسولتا که بر ایمان او باشد عجول
گر که دارد دوست کس را بیّن استکو به هر عنوان که باشد مؤمن است
زین گذشتیم آمدیم اندر کلاماز پی تحقیق آیت در مقام
رهنماییِ پیمبر بی عبوسنیست جز تبلیغ و دعوت بر نفوس
هادی مطلق نباشد غیر حقکو نمود از لطف ، خلقِ ماخَلَق
نیست واقف غیر ذات ذوالجلالبر رموز خلقت از وجه کمال
آنکه ذاتش رهنما شد بر عقولباشد آگاه از قبول و ناقبول
بخشد آگاهی رسولش را اِلهآنچه باشد واجب از مقصود و راه
بخشد او را علم و حکمت بر مزیدهم نماید کآن سیاه است، این سفید
لیک باشد سرّ خلقت مختفیکز چه شد ابلیس مبغض با صفی
گشت آن مردود و گمراه و مضلرهنما وین باز بر ارباب دل
بافتند آن جامه را از چه سیاهوین دگر را رو سفید و دین پناه
پس تو ای احمد (ص) بخواه آن را که حقخواست بر خلقان ز حکم ماسَبَق
پاره ای گفتند دانیم ای رسولما تو را پیغمبر و هست این قبول
وآنچه گویی هست بر خیر آن سببلیک ز اظهارش بود خوف از عرب
از حرم ما را کنند ایشان بروننیست ما را بعد از این تاب سکون